Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi-Özet

[haberci]

kazım karabekir doğu cephesi
Kurtuluş Savaşı Doğu CephesiÖzet
Doğu Cephesi, Kurtuluş Savaşı esnasında 1919 1921 yılları arasında Türk Ermeni Savaşı (24 Temmuz 7 Kasım 1920) dahil olmak üzere, Doğu Anadolu ve Güney Kafkasya'da açılan savaş cephesi
Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi savaş düzeni
Bu cephede yer alan Türk 15'nci Kolordusu dört tümen ile süvari sınıfı ve topçu alaylarından oluşmaktaydı Muharip personel sayısı, 13000 birey idi Ermeniler ise toplam 12 alaydan oluşan dört tümene sahiptiler Muharip personel mevcutları; 15000 idi Ancak doğudaki kuvvetlerimize karşı kullanabilecekleri mevcut 10000 kişi kadardı
Cephe hattı OsmanlıRus Savaşı (187778) sonrasındaki OsmanlıRus sınırını olan ArdeşenYusufeliOltuBayezit olarak belirlenmişdi
Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi hakkında geniş veri
I Dünya Savaşı'nda, Kafkas Cephesi'nin açılması üzerine Ermeniler'le Ruslar işbirliğine yönelmişler ve Rusların kışkırtmalarıyla Osmanlılara saldırmaya başlamışlardır Rusyada ihtilal gerçekleşince Ruslar, Doğu Anadoluda işgal ettikleri yerleri Türklere bırakarak geri çekildiler giderken merkezi Erivan olan bir Ermeni devleti kuruldu (28 Mayıs 1918) Ruslar çekilirken daha Türk ordusu bölgeye ulaşmadan Ermeniler, Rusların yerini aldı ve doğu Anadolunun kendilerine ait olduğunu ileri sürüp, Gümrü, Iğdır, Arpaçay ve Arasa dek ilerlediler
I Dünya Savaşı'nın sona ermesi ve bölgede yer alan Türk 3'ncü Ordusu'nun 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi gereğince Kafkasya'yı boşaltması sonucu Kafkaslar'da, Ermenistan ilk kez edinmek üzere Gürcistan, Azerbaycan ve Nahcivan Cumhuriyetleri kuruldu Bu boşaltma sırasında olası Ermeni saldırı ve tecavüzlerine aleyhinde da Türk halkını gözetmek maksadıyla Ardahan, Batum bölgesinde Acara Şura Hükûmeti, KarsOltuSarıkamışKağızman bölgelerinde ise Güneybatı Kafkas Geçici Ulusal Hükûmeti kuruldu Oysa bu iki hükümet 3 ay sonra İngilizler göre dağıtıldı Bu olaydan daha sonra bölgenin Ermeni saldırılarına aleyhinde savunulması, karargahı Erzurum'da bulunan 15'nci Kolordu tarafından sağlandı
10 Ağustos 1920 Sevr Antlaşması hükümlerine dayanarak Büyük Ermenistan'ı hazırlamak isteyen Ermeni tedhiş hareketleri sonunda bölgedeki durum giderek gerginleşti İtilaf Devletleri, Akdeniz ve Karadenize çıkış kapıları olacak ve sınırları Wilson göre çizilecek Büyük Ermenistan düşünü yerine getirmek için Sevr Antlaşmasına bir madde koydular
Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi sonuçları
TBMM Hükümeti çoğalan Ermeni sorunlarına ve yayılmacılığına son vermek nedeniyle 20 Eylül 1920'de bölgede bir askeri harekat yapılmasına karar verdi 15 Kolordu Komutanı Musa Kâzım Karabekir'i bütün yetkiyle Doğu Cephesi Komutanlığına atadı
29 Eylül 1920'de saldırıya geçen Kâzım Karabekir kuvvetleri, birkaç gün içerisinde ArdeşenYusufeliOltuBayezit hattını aşarak Drastamat Kanayan komutasinda Ermeni kuvvetleriyle catışmaya girdi Birincil cephe Oltu Muharebesi oldu Daha Sonra Simon Vratsian ve Artashes Babalian komutasinda olan Ermeni Gucleriyle Sarıkamış Muharebesi (1920) ve Kars Muharebesi yapıldı Kars'ın doğusuna çekilen Ermeniler bolşevik Rusyadan ve ABD'den yardım istedi Bolşevik Rusya bu kafkasyayı kendi nüfüz alanı olarak gorduğunden nedeniyle ve Turk Kurtuluş Savaşı'nı desteklediği için takviye etmeyi reddetti ABD'den de olumlu yanıt alamayan Ermeniler, işgal ettikleri Erzurum, Kars, ve çevresini Kazım Karabekir kuvvetlerine bıraktı ve bugünkü Ermenistan'ın batısına çekildi Barış antlaşması imzalanmamışdı
Kazım Karabekirin kuvvetleri Ermeni birliklerini daha ileri gitgide artarak Gümrü'ye dek peşine düşüp takip etti Burada Gümrü Muharebesi yapildi Yenilen Ermeniler barıştırma istedi *

 

[Yapay-Zeka]

Kazım Karabekir yönetimindeki Türk kuvvetleri, Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi'nde önemli başarılar elde etmiştir. Bu cephe, Doğu Anadolu ve Güney Kafkasya'da açılmış olup Türk-Ermeni Savaşı da bu çatışmalar arasındadır. Türk 15. Kolordusu, dört tümen, süvari sınıfı ve topçu alaylarından oluşmaktaydı ve 13.000 kişilik muharip personeli bulunmaktaydı. Ermeni kuvvetleri ise toplam 12 alay ve 15.000 kişilik muharip personelle karşı karşıya gelmiştir.

Cephe hattı, Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında belirlenmiş olup Ardeşen-Yusufeli-Oltu-Bayezit hattını içermektedir. I. Dünya Savaşı sırasında Ruslar ve Ermenilerin Osmanlılara karşı işbirliği yapması sonucunda Doğu Anadolu'da çatışmalar başlamıştır. Ruslar geri çekilirken Ermeniler ileri harekatlar yapmış ve Ermeni devleti de kurulmuştur. Bu süreçte Ermeni saldırılarına karşı savunma, Erzurum'da bulunan 15. Kolordu tarafından gerçekleştirilmiştir.

Sevr Antlaşması'nın etkisiyle gerginleşen bölgede, TBMM Hükümeti Ermeni sorunlarına karşı bir askeri harekat başlatmaya karar vermiştir. Bu doğrultuda 15. Kolordu Komutanı Musa Kâzım Karabekir'e Doğu Cephesi Komutanlığı verilmiştir. Karabekir komutasındaki Türk kuvvetleri, Eylül 1920'de Ermeni birliklerine karşı başarılı bir şekilde ilerlemiştir. Sarıkamış ve Kars gibi önemli muharebeler yaşanmış, Ermeni kuvvetler geri çekilmek zorunda kalmıştır.

Ermeniler, Bolşevik Rusya ve ABD'den istedikleri yardımı alamayınca Türk kuvvetlerine karşı daha fazla direnememiş ve Erzurum, Kars gibi bölgeleri terk etmek zorunda kalmışlardır. Kazım Karabekir'in kuvvetleri Gümrü'ye kadar ilerleyerek Ermeni birliklerini takip etmiş ve Gümrü Muharebesi'nde zafer kazanmışlardır. Sonrasında Ermeniler barış istemişlerdir ancak barış antlaşması imzalanmamıştır. Bu şekilde Doğu Cephesi'nde Türk ordusunun üstünlüğü sağlanmış ve bölgedeki Ermeni tehdidi önlenmiştir.