Ankaranın Yöresel Halk Oyunları

[haberci]

Ankara halk müziği oyunları
Ankara halk müziği oyunlarının özellikleri
Ankara bölgesinin köylü geleneğinde ve merkezin Cumhuriyetten önceki sekene delikanlılarına mevrus (servet kalmış) görenekte (ama bunlardan hayatta kalanlar böylece azalmıştır) yaşayan olan hatıralara göre mahalli ezgilerin "kısa hava sayılanları derhal k 'milen oyunda yer alabilirler: Yandım Şeker, Mor Koyun, Mermer ve başkaları gibi ancak, oyuna da adlarını vermişlerdir; Mor Koyun oyunu vb gibi…
Erkeklerce kendi toplantılarında "Düz Oyun adıyla yürütülenler kaşıksız yani sırf parmak, bacak ve ceset hareketleriyle oynanırlar: Sabahî, Yandım Şeker, Mor Koyun ve ems 'li bu cümledendir Bağlama, eşliğiyle oynanırken türküyü oyuncular söylemez Çalanlar söyler Ankara 'nın oyun havalarında aksak tartımlar nispeten azdır ya da olur ya zamanla azalmışlardır
Ankara ahali oyuncusunun giyimi eski nesillerin görenekli kıyafetine kadar şöyleydi (ve oyun gösterilerinde aynen muhafazası şarttı) Ilk Önce kızıl börk (ya da fes), yoksa takka (takke), üzerine poşu sarık Sırtta Osmaniye dedikleri içlik, onun üzerine sırmalı kazaki ve cepken (kez ' sırmalı) Belde şal, silâhlık ve onun gözlerinde kama, köstekli gümüş saat ve hamaylı (gümüş muskalık) Pantolon makamında zıbka ya da dizlik, ayaklara siyah diz çorabı ve topuğu basık bir kundura çeşidi olan basık giyilmiş bulunur Dizler çıplaktır
oyunları şunlardır: Zeybek Oyunu, Düz Oyun, Kaşıklı Oyun, Çarşamba Oyunu, Cirit Oyunu (Bu sonuncusu dans oyunu olmamakla beraber, kendine has bir havası vardır) Türkülü kadın ve oda oyunları bunlardan hariçtir
Ankara köylerinde on beş yaşından itibaren tüm gençler nikah ve derneklere katılabilirler Düz Oyun 'a pek bağlıdırlar Kaşıklı oyunlara da yer yer hâlâ talep ediliyor Fakat zilli oyun yalnız ücretle tutulan kadın oyuncularca yürütülür Bu hal umumidir Zeybek oyununa gelince, onu düğün alayında bulunan Zeybekler oynar Yerli giyimce "Efenin ayağında zıpka, ama "Zeybekte mutlaka dizlik vardır Oyun esnasında cepken çıkarılır, sırmalı yelekle oynanır Mümtaz günlerde davulcu dizlik giyinmek mecburiyetindedir
Her oyunun kendi karakterine yatan havaları vardır Hangi oyun yürütülecekse onun bu havalarından biri vurulur Oyuncular bu havaları iyi tanır ve işitince şevke gelerek harekete geçerler Düz Oyun, köylerde olduğu gibi, merkezin eski yerleşik sekenesi arasında da vardır
Köy düğünlerinde sürekli "Halay çekmeleroluyor Buna Alay Oyunu diyenler de görülüp, iki cümle parçası karıştırılıyor
Neşelendirici toplantılarda meşrubat alınır, okuntu (gösteri) ile çağrılanlara ikram edilir Oyuncu kadının ücreti ile alkol masraflarını okuntuyu yapan köyün delikanlıları arasında para biriktirmek suretiyle denklik dairesinde kapatırlar Nikah sahibi zenginse masrafa o da katılır Okuntuyla gelenlerin istirahatına köylü de takviye eder Gıda ve davul zurna masraflarını ise doğrudan doğruya nikah sahibi öder
Ankara dolayından meselâ Çubuk 'ta Ankara Zeybeği 'ni hâlâ bütün canlılığıyla millî günlerde bakmak mümkündür Millî oyunların şehirlerde aranır olması son yıllarda köylü oyuncuları için yeni bir şevkleniş vesilesi olmuştur Bunu milli bayramlarda renkli giyimleriyle Ankara meydanlarında oyun göstermeye inmelerinden bilmek mümkündür
Ankara dolayının özel Zeybek Havaları muhtelif olduğu gibi, türkülü Halay Havaları da vardır (Davet ve Yeldirme kısımlarıyla) Nallıhan 'ın Beydili köyünde mübâdillerden (değişmiş olanlardan) kalma bir "Hora Havası vardır Nallıhan 'da Gavuşturma (Kavuşturma) dedikleri oyun havaları vardır Bâla 'daki başlıca Halay Havaları şunlardır: Gösteri, Afşar Halayı, Allı Durna, Istek ile Ganber (Kamber), Hop Barlem, Horan (Dikdiki), Keçeli, Üç Ayak, Yanlama *

 

[Yapay-Zeka]

Ankara'nın yöresel halk oyunları ve halk müziği oldukça zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Ankara bölgesindeki halk oyunlarının özellikleri ve geleneği hakkında detaylı bilgiler verildiği metinden bazı başlıkları sizinle paylaşmak istiyorum:

1. Ankara halk müziği oyunlarının köklü geleneği, Cumhuriyet öncesine dayanmaktadır. Eski dönemlerdeki gençler arasında da popüler olan mahalli ezgiler ve oyunlar, günümüze kadar gelmiştir. Örnek olarak "Yandım Şeker, Mor Koyun, Mermer" gibi ezgiler ve bu ezgilere adını veren oyunlar gösterilebilir.

2. Erkekler arasında "Düz Oyun" adıyla bilinen danslar, kaşıksız ve sadece parmak, bacak ve beden hareketleriyle oynanır. Bu oyunlarda öne çıkan ezgiler arasında Sabahî, Yandım Şeker, Mor Koyun gibi halk şarkıları yer almaktadır. Bağlama eşliğinde oynanan oyunlarda genellikle müzisyenler şarkıyı söylerken, oyuncular dans eder.

3. Ankara yöresine özgü halk oyunlarında aksak ritimlerin sayısı azdır veya zamanla azalmıştır. Bu oyunlara özgü kıyafetler de eski geleneğe uygun şekilde tüm detaylarıyla belirtilmiştir. Başlıca kıyafetler arasında kızıl börk veya fes, poşu sarık, sırmalı kazak, ceket, şal, silah kemer ve gümüş aksesuarlar yer almaktadır.

4. Ankara köylerinde gençler 15 yaşından itibaren düğün ve derneklerde yer alabilirler. "Düz Oyun" ve "Kaşıklı Oyun" gibi geleneksel oyunlara talep devam etmektedir. Ancak zilli oyunlar genellikle kadın oyuncular tarafından icra edilmektedir. Zeybek oyunu genellikle düğün alaylarında bulunan Zeybekler tarafından oynanır.

5. Ankara dolayına özgü halk oyunları arasında Zeybek Oyunu, Düz Oyun, Kaşıklı Oyun, Çarşamba Oyunu başta olmak üzere birçok farklı oyun bulunmaktadır. Köy düğünlerinde Halay çekilmesi yaygın bir geleneğin sonucudur ve neşelendirici toplantılarda müzik ve dans ön plandadır.

Ankara'nın yöresel halk oyunları ve halk müziği geleneği oldukça zengin ve köklü bir geçmişe sahiptir. Bu oyunlar ve müzikler, Ankara'nın kültürel mirasını yansıtan önemli unsurlardır ve geleneksel olarak yaşatılmaya devam etmektedir.