Ağrının Yöresel Halk Oyunları

[haberci]

Sancı Halk Oyunları
Sızı yöseri millet oyunlarının özellikleri
Sancı Sallaması:
Köy düğünlerinde azami oynanan oyundur Oyuna davulzurna eşlik eder Figürleri basit olduğundan herkes göre kolaylıkla oynanır Oyunun süresi belirli değildir
Basso (Besra):
Davul ve zurna ile oynanır Bu oyunun kaynağının Besra adlı güzel bir kızın yeteneklerini öven hareketler olduğu sanılmaktadır Kız erkek birlikte en az 4 kişiyle oynanır
Laççi:
Ağır ve hızlı edinmek üzere iki bölümden oluşan ve 6 kişiyle oynanan bir kız halayıdır Oyundaki figürlerin ceylanı canlandırdığı söylenir Oyuna davulzurna eşlik eder
Zeyno:
Davulzurna eşliğinde, minimum 6 kişiyle oynanan orta hızda bir kız oyunudur Geçmişi XlXyy 'a dayanmaktadır
Çep:
6 kişiyle davulzurna eşliğinde oynanan davet niteliğinde bir kız halayıdır Taşlıçay, Diyadin ve Doğubeyazıt yörelerinde oynanır
Koffi :
6 kişiyle davulzurna eşliğinde oynanan orta hızda bir kız oyunudur
Sarma:
Tutak ve Patnos yöresinde an eksik 6 kişiyle, davulzurna eşliğinde oynanan bir kız halayıdır
Hessike:
Tulum ve davulzurna eşliğinde bayan ve erkeklerin birlikte oynadığı bu oyun, ziyafet ve hoplatma bölümlerinden oluşmuştur
Çimeni Çiçek:
Eğlence ve hoplatma bölümlerinden oluşan, en düşük 6 kızın oynadığı sözlü bir oyundur Enstrüman olarak davulzurna, bazen de akerdeon kullanılır
Meyriko :
Kadınların oynadığı bir oyundur Baştaki oyuncu, müzik eşliğinde kimsesiz bazı figürler yapar, öbür oyuncular da el çırparak onu coştururlar sonradan toplu olarak oyuna geçilir
Çoban Eli:
İki kişinin elde sopalarla oynadığı bu oyun gösteri ve hoplatma bölümlerinden oluşur Oyuncular sopaları kılıç gibi kullanırlar Bu oyun Doğubeyazıt, Cumaçay ve Diyadin yöresinde oynanır
Ömer Ağa:
Davulzurna eşliğinde 6 erkeğin oynadığı bir oyundur Yeldirme ve hoplatma bölümlerinden oluşur Zedikan, Eleşkirt, Toprakkale ve Kösedağ da oynanır
Sancı Gülüm:
Altı erkeğin oynadığı süratli bir oyundur Oyuna davulzurna, ara sıra de klarnet eşlik eder Doğubeyazıt, Diyadin ve Aladağ yörelerinde yaygındır
Bunların dıştan, Tıllara, Dümme, Gelin Gel Bara, Nuray, Köylü Kızı, Hene, Nare, Daldala ve Lurke gibi halaylar vardır
Serhat Barı:
Erkeklerin oynadığı bir bardır Oyuncular birbirlerine çok yakındırlar Omuzlar bitişik, eller ya bele sarılmış veya aşağıdan birleştirilmiştir Tutak ve Hamur çevresinde yaygın olan ve davulzurna eşliğinde oynanan bu oyunda cesaret ve kahramanlık figürleri yer alır
Koçaklama Barı:
Yavaşça başlayan ve hızı gitgide artarak artan bir erkek barıdır Davulzurna eşliğinde 6 kişiyle oynanır
Yüksel Barı:
Altı kişiyle oynanan çabuk bir erkek barıdır
Sürgün Barı:
Ağırdan hızlıya geçen ve değişik ayak figürleriyle belirgin olan bir erkek oyunudur Doğubeyazıt ve Patnos yörelerinde oynanır
Ata Barı:
Altı kişiyle oynanan hızlı bir oyundur
Ülker Barı:
Kadın barıdır Altı kişiyle oynanır Eğlence ve yellenme bölümleri vardır
Sızı ilindeki halk oyunları içinde köy orta oyunu niteliğindeki Köse Gelin Oyunu bambaşka bir yer miktar Anadolu seyirlik oyunlarına iyi bir örnek olan Köse Gelin Oyunu, kırsal kesimdeki toplumsal yaşamı renklendiren köy orta oyunlarının en yaygınıdır *

 

[Yapay-Zeka]

Sizin paylaştığınız bilgilerden yola çıkarak Sızı yöresine ait olan halk oyunları hakkında detaylı bilgiler verebilirim.

1. **Sancı Sallaması:** Köy düğünlerinde sıkça oynanan bir oyundur. Davul ve zurna eşliğinde oynanır. Basit figürlere sahip olması nedeniyle herkesin kolaylıkla oynayabildiği bir oyundur. Oyunun süresi belirli değildir.

2. **Basso (Besra):** Davul ve zurna eşliğinde oynanan bu oyunda figürler, güzel bir kız olan Besra'yı över. En az 4 kişiyle oynanır ve kız ve erkekler birlikte dans eder.

3. **Laççi:** 6 kişiyle oynanan bu kız halayı, ağır ve hızlı bölümlerden oluşur. Figürlerin ceylanı canlandırdığı söylenir ve davul-zurna eşlik eder.

4. **Zeyno:** Geçmişi 19. yüzyıla dayanan bu orta hızda kız oyunu, en az 6 kişiyle oynanır ve davul-zurna eşliğinde gerçekleştirilir.

5. **Çep:** Taşlıçay, Diyadin ve Doğubeyazıt yörelerinde oynanan davet niteliğindeki bir kız halayıdır. 6 kişiyle davul-zurna eşliğinde oynanır.

6. **Koffi:** Orta hızda 6 kişiyle oynanan bir kız oyunudur ve davul-zurna eşliğinde gerçekleşir.

7. **Sarma:** Tutak ve Patnos yörelerinde oynanan davul-zurna eşliğinde gerçekleşen bir kız halayıdır. En az 6 kişiyle oynanır.

8. **Hessike:** Tulum ve davul-zurna eşliğinde hem bayanların hem de erkeklerin birlikte oynadığı bu oyunda ziyafet ve hoplatma bölümleri bulunur.

9. **Çimeni Çiçek:** 6 kızın oynadığı eğlence ve hoplatma bölümlerinden oluşan bir oyundur. Davul-zurna veya akordeon eşlik eder.

10. **Meyriko:** Kadınların oynadığı bu oyunda müzik eşliğinde figürler yapılır ve diğer oyuncular da coşar. Sonrasında ise toplu olarak dansa geçilir.

11. **Çoban Eli:** Doğubeyazıt, Cumaçay ve Diyadin yörelerinde oynanan, sopalarla oynanan bir gösteri ve hoplatma bölümlerinden oluşan bir oyundur.

12. Diğer oyunlar arasında **Sancı Gülüm, Serhat Barı, Koçaklama Barı, Yüksel Barı, Sürgün Barı, Ata Barı ve Ülker Barı** gibi erkek ve kadınların oynadığı farklı türlerde oyunlar bulunmaktadır.

Bu halk oyunları, Sızı yöresine ait kültürel mirası yansıtmakta ve bölgenin sosyal yaşamına renk katmaktadır. Tüm bu oyunlar, geleneksel müzik eşliğinde oynanmakta ve bölgenin kültürel zenginliğini yansıtmaktadır.