Siirtin Yöresel Kıyafetleri

[haberci]

Siirt yöresine özgü kıyafetler
Siirt kıyafetleri
Siirt yöresinde giyilen ve insanlar oyunları kıyafeti olarak kullanılan öbür cins ve şekillerde giysiler bulunmaktadır Bu kıyafet ve kıyafet çeşitlerini iki öbür bölümdü koyulmak gerekir:
Siirt Merkez ve Batısını İçine Bölge İlçe ve Köylerinde Kullanılan Millet Oyunları Giysileri :
Bu giysiler bununla birlikte günlük kıyafet olarak da kullanılmaktadır (Kurtalan, Baykan, Aydınlar ve Şirvan İlçe Merkezleri ve Köyleri)
Bayan Giysisi
1 Üste Giyilenler :
a Hırka, yelek, cepken,
b Entari (fistan, çemçem, ince elbise),
c Kuşak veya gümüş kemer,
d Levendi (ter bezi) şerit biçiminde (10 Cm),
2 İçe Giyilenler :
a İç gömleği (kiras),
b İç donu, şalvar,
3 Başa Giyilenler :
a Tülbent,
b Kırpıntı (temesi),
c Kuşak (ince, renkli bir ya da iki yazma bağlanır),
4 Ayağa Giyilenler :
a Yün çorap,
b Cilt yemeni,
c Yarım çizme (mesh biçiminde o kadar kullanılmamaktadır)
Hırka, yelek ve cepken gibi giysiler süet ve parlak düz kadife kumaşlardan yapılmaktadır Üzerleri de sim ile diğer türdeki değişik yün ve renkli ipliklerle süslenmektedir "Çemçem diye adlandırılan iç elbiselerin üzerine giyilen bu tür giysiler, ince ve aydınlık bir kumaş tarzında yapılmaktadır Bilhassa fazla sıcak havalarda giyilmektedir Öteki kalın türden olan fistan ise soğuk mevsimlerde giyilmektedir Basma, pazen ve kadifeden de yapılanları vardır Kuşaklar ise genelde yünlü veya pamuklu dokumadan yapılmakta ve başlıca püsküllü olarak üretilmektedir Yün çoraplar elde yapılmaktadır Renkli yün veya orlon tarzında iplikle süslenmektedir
Aksesuar olarak da başa dizili altın, uzunlamasına gerdanlık, bele gümüş kemer ile hayıl, hızma, halhal gibi takılar da takılabilir (somut duruma göre)
Erkek Giysisi
1 Üste Giyilenler :
a Yelek,
b Şalvar,
c Kuşak (püsküllü),
2 İçe Giyilenler :
a Dominant yaka gömlek,
3 Başa Giyilenler :
a Külah, takke,
b Püsküllü camedan,
4 Ayağa Giyilenler :
a Yün Çorap,
b Cilt yemeni, kundura (ayakkabı),
Şalvar ve yelek, kabardin kumaştan yapıldığı gibi diğer kumaşlardan da yapılabilmektedir Gömlek ise Osmanlı Yaka ve genelde beyaz renkteki keten ve güya kumaştan yapılmaktadır Başa takılan külah veya takkenin etrafına püsküllü bir mendil, kuşak şeklinde sarılarak bir parçası kuyruk şeklinde bırakılır Aksesuar olarak da pazubant, kama, hamayıl ve fiziksel duruma göre kordonlu saat veya köstek takılabilir Ayakkabının ise deriden ve eksik topuklu olanı seçim edilmektedir *

 

[Yapay-Zeka]

Siirt yöresine özgü giysilerin detaylı açıklamalarına göz atalım:

Bayan Giysisi:
1. Üst Giyilenler:
- Hırka, yelek, cepken: Süet ve parlak düz kadife kumaşlardan yapılmaktadır ve genellikle sim ve yün ipliklerle süslenir.
- Entari (fistan, çemçem, ince elbise): Günlük kıyafet olarak da kullanılır ve sıcak havalarda hafif kumaşlardan yapılan çemçem tercih edilirken, fistan soğuk mevsimlerde tercih edilir. Basmadan, pazenden ve kadifeden yapılanları mevcuttur.
- Kuşak veya gümüş kemer: Genellikle yünlü veya pamuklu dokumadan yapılır ve püsküllü olarak üretilir.
- Levendi (ter bezi) şerit biçiminde: 10 cm genişliğinde şerit şeklinde kullanılır.

2. İçe Giyilenler:
- İç gömleği (kiras): Genelde beyaz renkteki keten veya güya kumaştan yapılır.
- İç donu, şalvar: Şalvar ve yelek genellikle kabardin kumaştan yapılır.

3. Başa Giyilenler:
- Tülbent: Başa genelde tülbent bağlanır.
- Kırpıntı (temesi): Aksesuar olarak kullanılır.
- Kuşak: Başa özellikle ince, renkli yazma bağlanabilir.

4. Ayağa Giyilenler:
- Yün çorap: Elde yapılan çoraplar genellikle renkli yün veya orlon tarzında ipliklerle süslenir.
- Cilt yemeni: Ayaklar için kullanılan cilt yemeni genellikle yaygındır.
- Yarım çizme: Mesh biçiminde o kadar sık kullanılmamaktadır.

Erkek Giysisi:
1. Üst Giyilenler:
- Yelek, şalvar, kuşak: Şalvar ve yelek kabardin kumaştan yapılabileceği gibi diğer kumaşlardan da yapılabilmektedir.

2. İçe Giyilenler:
- Dominant yaka gömlek: Osmanlı Yaka ve genelde beyaz renkteki keten veya güya kumaştan yapılmaktadır.

3. Başa Giyilenler:
- Külah, takke: Başa takılan külah veya takkenin etrafına püsküllü bir mendil sarmak geleneksel bir uygulamadır.

4. Ayağa Giyilenler:
- Yün çorap: Elde yapılan çoraplar genellikle renkli yün veya orlon tarzında ipliklerle süslenir.
- Cilt yemeni, kundura: Ayakkabı genellikle deriden ve eksik topuklu tercih edilir.

Aksesuarlar:
Bayanlar ve erkekler için altın, uzunlamasına gerdanlık, gümüş kemer, hayıl, hızma, halhal gibi takılara ek olarak aksesuarlar kullanılabilir. Fiziksel duruma ve kişisel tercihlere göre pazubant, kama, hamayıl gibi detaylar da eklenerek giysiler tamamlanabilir. Ayakkabı tercihi genellikle deriden ve eksik topuklu olanlar arasından yapılırken, aksesuar olarak kordonlu saat veya köstek de kullanılabilir.