S
SoruCevap
Ses Olayları Nedir
Ses Olayları hakkında bilgi
Ses Olayları Nelerdir
Ses Olayı Nedir ?
Kelimelerde zamana ve sahaya bağlı olarak sürekli değişmelerin, gelişmelerin olması dilin canlılığının bir göstergesidir. Dil durağan değil, dinamik bir yapıya sahiptir. Dilin söz varlığını oluşturan kelimelerdeki sesler, heceleri ve kelimeleri oluştururken tarihî süreç içerisinde düşerler, yer değiştirirler, türerler, başka seslere benzerler. İşte bütün bunlar, ses bilgisi başlığı altında incelenir.
DİLİMİZDEKİ BAZI SES OLAYLARI
Daha önce gördüğümüz yumuşama ve sertleşme ses olaylarındandır. Bunlardan başka şu ses olayları vardır:
1- Kaynaşma
Ünlüyle biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirilince, araya bir ünsüz girer. Bu ses olayına kaynaşma, araya giren seslere de kaynaştırma harfleri denir. Kaynaştırma harfleri dört tanedir: y s ş n (Kolaylık: Yaşasın)
Örnek: Bahçe-n-in, iki-ş-er, kapı-s-ı, oda-y-a ...
2- Hece (ses) (ünlü) Düşmesi
İki heceli bazı kelimeler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında, ikinci hecedeki dar ünlülerini yitirirler. Bu olaya ünlü düşmesi denir.
Örnek: Burun - bur-u-nu - burnu (Düşen ses -u-)
Emir - em-i-ri - emri (Düşen ses -i-)
Fikir - fik-i-ri - fikri (Düşen ses -i-)
İçeri - içer-i-si - içersi (Düşen ses -i-)
Ne + için - niçin (Düşen ses -e-)
Ne + asıl - nasıl (Düşen ses -e-)
Nerede - nerde (Düşen ses -e-)
3- Ses Türemesi
Bazı kelimeler bir ek veya yardımcı fiille birleşirken yeni bir ses türetirler.
Örnek: Az-cık - azıcık (Türeyen ses -ı-)
Zan-etmek - zannetmek (Türeyen ses -n-)
Öp-cük - öpücük (Türeyen ses -ü-)
4- Ses Değişmesi
Bazen bir ses başka bir sese dönüşebilir.
Örnek: İyi-idi - iyiydi (i - y oldu.)
Saygı-ile - saygıyla (i - y oldu.)
Kayıp-oldu kayboldu (p - b oldu, ayrıca ses düşmesi var.)
Ses Olayları hakkında bilgi
Ses Olayları Nelerdir
Ses Olayı Nedir ?
Kelimelerde zamana ve sahaya bağlı olarak sürekli değişmelerin, gelişmelerin olması dilin canlılığının bir göstergesidir. Dil durağan değil, dinamik bir yapıya sahiptir. Dilin söz varlığını oluşturan kelimelerdeki sesler, heceleri ve kelimeleri oluştururken tarihî süreç içerisinde düşerler, yer değiştirirler, türerler, başka seslere benzerler. İşte bütün bunlar, ses bilgisi başlığı altında incelenir.
DİLİMİZDEKİ BAZI SES OLAYLARI
Daha önce gördüğümüz yumuşama ve sertleşme ses olaylarındandır. Bunlardan başka şu ses olayları vardır:
1- Kaynaşma
Ünlüyle biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirilince, araya bir ünsüz girer. Bu ses olayına kaynaşma, araya giren seslere de kaynaştırma harfleri denir. Kaynaştırma harfleri dört tanedir: y s ş n (Kolaylık: Yaşasın)
Örnek: Bahçe-n-in, iki-ş-er, kapı-s-ı, oda-y-a ...
2- Hece (ses) (ünlü) Düşmesi
İki heceli bazı kelimeler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında, ikinci hecedeki dar ünlülerini yitirirler. Bu olaya ünlü düşmesi denir.
Örnek: Burun - bur-u-nu - burnu (Düşen ses -u-)
Emir - em-i-ri - emri (Düşen ses -i-)
Fikir - fik-i-ri - fikri (Düşen ses -i-)
İçeri - içer-i-si - içersi (Düşen ses -i-)
Ne + için - niçin (Düşen ses -e-)
Ne + asıl - nasıl (Düşen ses -e-)
Nerede - nerde (Düşen ses -e-)
3- Ses Türemesi
Bazı kelimeler bir ek veya yardımcı fiille birleşirken yeni bir ses türetirler.
Örnek: Az-cık - azıcık (Türeyen ses -ı-)
Zan-etmek - zannetmek (Türeyen ses -n-)
Öp-cük - öpücük (Türeyen ses -ü-)
4- Ses Değişmesi
Bazen bir ses başka bir sese dönüşebilir.
Örnek: İyi-idi - iyiydi (i - y oldu.)
Saygı-ile - saygıyla (i - y oldu.)
Kayıp-oldu kayboldu (p - b oldu, ayrıca ses düşmesi var.)
