S
SoruCevap
Ateroskleroz dışında periferik damar hastalığı ile doku hasarına yol açan diğer bir sebep de Raynaud hastalığıdır. Raynaud hastalığında kan damarlarının kendileri hasar görmemişken, bu damarlarda stres, sigara içiciliği veya soğuğa maruziyet gibi pek çok sebeple meydana gelen kasılma dolayısıyla yeterli kan akışı sağlanamamakta ve periferik damar hastalığı meydana gelmektedir.
NEDENLERİ
Raynaud hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Soğukta ve streste damarlarda spazm normalde herkeste olur. Ancak Raynaud fenomeni olan hastalarda spazm çok daha derin ve uzun süreli olabilmektedir. Bunun nedeninin sinir sistemi ile ilgili olabileceği düşünülmüştür.
Ancak hastalıklara bağlı gelişen Raynaud fenomeninde temelde küçük yada büyük damar hastalığı olabilmektedir. Raynaud fenomenine yol açan başlıca hastalıklar:
Skleroderma
CREST sendromu
Romatoid artrit
Bağ dokusu ve romatizmal hastalıklar
Koldaki damarların tıkanıklığı
Kan hastalıkları
Akciğer hastalıkları
Sinir sistemi hastalıkları
Donuk
Yaralanmalar
Raynaud fenomeni oluştuğunda sigara ve damarlarda spazm oluşturabilen ilaçlar sorunu daha da ağrılaştırabilirler.
TANI
Parmaklarda beyazlaşma, morarma ve kızarma şeklinde renk değişiklikleri olan hastalarda tanı kolaylıkla konulabilir. Ancak hastalıklara bağlı Raynaud fenomeninin hiçbir hastalığa bağlı olmayan şeklinden ayırt edilmesi zordur. Bunun için bazı kan testleri, parmaklarda kan basıncının ölçümü ve soğukta parmak kan akımının ölçümü gibi testler yapılmaktadır.
TEDAVİ
Raynaud femomeninin gelişiminin engellenmesi ne yazık ki mümkün değildir. Hastaların hayat tarzlarında yapacakları bazı değişiklikler yaralı olabilir:
Kendilerini sıcak tutmaları,
Soğuk havalarda el ve ayaklarını eldiven yada çoraplarla sıcak tutmaları
Ellerini soğuğa maruz bırakmamaları,
El ve ayaklarını travma ve enfeksiyondan sakınmaları
Sigara içmemeleri ve sigara içilen ortamlarda bulunmamaları,
Raynaud fenomenine yol açabilecek ilaçları kullanmamaları.
tavsiye edilir. Bu yöntemlerle hastaların yarıya yakınında şikayetler önemli ölçüde hafifler yada düzelir. Diğer hastalarda ise ilaçlar (kalsiyum kanal bloküleri ve prostaglandinler) yarar sağlayabilir.
Daha ileri şikayeti olan hastalarda damarlarda spazmı sağlayan sempatik sinirler sempatektomi ile kesilebilse de, bu yöntemin sağladığı fayda geçicidir.
NEDENLERİ
Raynaud hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Soğukta ve streste damarlarda spazm normalde herkeste olur. Ancak Raynaud fenomeni olan hastalarda spazm çok daha derin ve uzun süreli olabilmektedir. Bunun nedeninin sinir sistemi ile ilgili olabileceği düşünülmüştür.
Ancak hastalıklara bağlı gelişen Raynaud fenomeninde temelde küçük yada büyük damar hastalığı olabilmektedir. Raynaud fenomenine yol açan başlıca hastalıklar:
Skleroderma
CREST sendromu
Romatoid artrit
Bağ dokusu ve romatizmal hastalıklar
Koldaki damarların tıkanıklığı
Kan hastalıkları
Akciğer hastalıkları
Sinir sistemi hastalıkları
Donuk
Yaralanmalar
Raynaud fenomeni oluştuğunda sigara ve damarlarda spazm oluşturabilen ilaçlar sorunu daha da ağrılaştırabilirler.
TANI
Parmaklarda beyazlaşma, morarma ve kızarma şeklinde renk değişiklikleri olan hastalarda tanı kolaylıkla konulabilir. Ancak hastalıklara bağlı Raynaud fenomeninin hiçbir hastalığa bağlı olmayan şeklinden ayırt edilmesi zordur. Bunun için bazı kan testleri, parmaklarda kan basıncının ölçümü ve soğukta parmak kan akımının ölçümü gibi testler yapılmaktadır.
TEDAVİ
Raynaud femomeninin gelişiminin engellenmesi ne yazık ki mümkün değildir. Hastaların hayat tarzlarında yapacakları bazı değişiklikler yaralı olabilir:
Kendilerini sıcak tutmaları,
Soğuk havalarda el ve ayaklarını eldiven yada çoraplarla sıcak tutmaları
Ellerini soğuğa maruz bırakmamaları,
El ve ayaklarını travma ve enfeksiyondan sakınmaları
Sigara içmemeleri ve sigara içilen ortamlarda bulunmamaları,
Raynaud fenomenine yol açabilecek ilaçları kullanmamaları.
tavsiye edilir. Bu yöntemlerle hastaların yarıya yakınında şikayetler önemli ölçüde hafifler yada düzelir. Diğer hastalarda ise ilaçlar (kalsiyum kanal bloküleri ve prostaglandinler) yarar sağlayabilir.
Daha ileri şikayeti olan hastalarda damarlarda spazmı sağlayan sempatik sinirler sempatektomi ile kesilebilse de, bu yöntemin sağladığı fayda geçicidir.
