S
SoruCevap
Her ne kadar obezite tedavisinde birinci akla gelen diyet ve antrenman olsa da birçok kişi için bunlar imkansız olmaktadır. Ağır gerilim, kendine vakit ayıramama, çeşitli denemelerden sonra başarısızlık, motivasyon eksikliği fazla kilolarından kurtulmayı giderek zorlaştırmaktadır. Obezite elbette yalnızca estetik bir sorun değildir. Hipertansiyon, kolesterol, trigliserit yüksekliği, tip 2 diyabetes mellitus üzere hayatı tehdit eden birçok hastalığın da nedenidir. Metabolik sendrom denilen bu tabloda en yeterli tedavi kilonun azaltılmasıyla elde edilebilir.
Çok kilolara bağlı gelişen başka bir durum da karaciğer yağlanmasıdır. Karaciğer yağlanması yalnızca ultrasonda anlaşılacak derecede (hepatosteatoz, hepatomegali) olabileceği üzere ilerlemiş durumda kanda karaciğer işlev testlerinin (ALT, AST, GGT) artışına da neden olur (steatohepatit). Karaciğer dokusunda artan yağ ölçüsü karaciğer hücrelerinin parçalanmasına, sonuçta hastada halsizlik, terleme, her şeye karşı isteksizlik hali ve uyku düzensizliğine neden olur ve hayat kalitesini düşürür. Karaciğerdeki yağlanmaya bağlı gelişen hücre harabiyeti uzun yıllar devam ederse fibrozis ismi verilen bağ dokusu artışına ve vakitle karaciğer sirozu ve kanserine dahi neden olmaktadır. Karaciğer sirozu olgularının %9-10'u yağlanmaya bağlı gelişmektedir. Görüldüğü üzere obezite kolay bir kilo sorunu olmaktan öte, koroner hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, karaciğer sirozu, kanser üzere nedenlerle hayatı sonlandırabilen bir hastalıktır.
Obezitede yıllardır çeşitli diyetler savunulmuş ve uygulana gelmiştir. Kişinin aldığı kalori harcadığından fazla olduğunda bu yağ dokusuna çevrilmekte ve giderek kilo artmaktadır. 1 kg yağ dokusu için yaklaşık 7000 kal içermektedir. Fakat yağ dokusundaki bu güç kısa periyodik açlıklarda kolaylıkla kullanılan bir güç deposu değildir. Endokrin bir hastalık eşlik etmiyorsa yağların eriyebilmesi için antrenman gereklidir. Antrenman bedenin kas kütlesini ve sonuçta bazal metabolizma suratını artırmaktadır. Diyet, cerrahi ya da endoskopik tedaviler yalnızca bedene alınan kaloriyi azaltmaktadır. Bu durumda yağ dokusunun yanı sıra kas dokusunda da bariz azalma ortaya çıkar ve kısa müddet sonra kilo kaybı durur. Azalan kiloyla birlikte hareket kabiliyetinin artmasını bir avantaja çevirmek ve uygun idmanla devamını sağlamak gerekir.
Endoskopik tedaviler her ne kadar ülkü kiloya getirmese de kişinin motivasyonunu, sağlıklı ve fit olma inancını artırmaktadır. Bu sayede kilo kaybının devamı sağlanabilir. Sonuç olarak kilo verme metodu ne olursa olsun öncelikle hastanın kapsamlı bir muayeneyle kıymetlendirilmesi gerekir. Kelam gelimi obezite nedeni hipotiroidi, diyabetse ona uygun tedavi de kaidedir.
Çok yeme sorunu birçok biçimde karşımıza çıkabilir. Şayet kişi sık sık acıkıyorsa endoskopik balon ve botoks tedavileri daha faydalı olur. Lakin ortada daima abur cubur atıştırmaya ya da yüksek kalorili besinleri, gazlı içecekleri tüketmeye bağlı kilo artışında bu tedavilerin faydası olmaz. Bu durumda diyetin düzenlenmesi kaidedir.
Obezitede endoskopik (endobariatrik) tedaviler:
Mide botoksu:
Clostridium botulinum isimli bakterinin toksini olan botulinum düz kaslarda süreksiz paraliziye neden olmaktadır. Tıpta uzun vakittir yüzdeki kırışıklıkların düzeltilmesi maksadıyla kullanılmaktadır. Birebir tesirin mide düz kaslarında görülmesi midenin süratli çalışmasını azaltmakta ve kişinin daha uzun müddet tok kalmasını sağlamaktadır. Mide içeriği ortalama 4-5 saatte büsbütün boşalırken bu durumda mühlet 7-8 saate uzamaktadır. Bunun sağlanabilmesi için endoskopik uygulama sırasında botoksun sıklıkla yapıldığı üzere mukoza altına yapılmaması, mide kas katmanına enjekte edilmesi gereklidir. Botoksun midedeki uygulama yeri antrum ve fundustur.
· Kimlere uygulanabilir:
o Hafif derecede obez şahıslar (BKİ 27,5 - 40 ortası olanlar),
o 10-15 kg vermeyi hedefleyenler
o Fazla kiloya bağlı sıhhat sorunu olanlar:
§ Tip 2 diyabet,
§ Hipertansiyon,
§ Yüksek kolesterol seviyesi,
§ Uyku apnesi,
§ Karaciğer yağlanması,
§ Cinsel meseleler,
§ Artrit, eklem problemleri,
o Diyetle kilo veremeyenler
· Tesir mühleti:
o 4-6 ay tesiri devam eder.
· Tekrar uygulanabilir mi
o Evet
Mide balonu tedavisi:
Balon, midede doluluk meydana getirerek açlık hissinin gecikmesini sağlar. Silikon kaplı balon, içine sıvı (Orbera, Reshape, Spatz, Elipse) ya da hava (Obalon) doldurularak midede tutulur Balon mideye endoskopi aracılığıyla sedasyon altında yerleştirilir. Özel kateteri aracılığıyla balonun içine 400-700 ml serum fizyolojik ve 2-10 ml metilen mavisi enjekte edilmektedir. Metilen mavisi rastgele bir yırtılma durumunda gayta ve idrar rengini değiştirerek durumun fark edilmesini sağlar.
Balonun midede kalma müddeti çoklukla 6 ay olmakla birlikte 12 ay kalabilenleri de vardır. İngiltere'den yayınlanan bir çalışmada 73 hastada 12 ay müddetle balon uygulaması sonucu hastalarda ortalama %45,7 kg kaybı olduğu gözlenmiştir. Endoskop kullanılmadan uygulanan ve gaz (nitrojen-hava karışımı) enjekte edilerek röntgen ışığı altında yerleştirilen balonda da (Obalon) emsal biçimde %36 kg kaybı bildirilmiştir. Balon takılmadan evvel endoskopi yapılarak mide fıtığı, ülser, tümör vs olup olmadığının kıymetlendirilmesi gereklidir. Klasik tek balonların dışında ikili balon sistemi de vardır.
Çok kilolara bağlı gelişen başka bir durum da karaciğer yağlanmasıdır. Karaciğer yağlanması yalnızca ultrasonda anlaşılacak derecede (hepatosteatoz, hepatomegali) olabileceği üzere ilerlemiş durumda kanda karaciğer işlev testlerinin (ALT, AST, GGT) artışına da neden olur (steatohepatit). Karaciğer dokusunda artan yağ ölçüsü karaciğer hücrelerinin parçalanmasına, sonuçta hastada halsizlik, terleme, her şeye karşı isteksizlik hali ve uyku düzensizliğine neden olur ve hayat kalitesini düşürür. Karaciğerdeki yağlanmaya bağlı gelişen hücre harabiyeti uzun yıllar devam ederse fibrozis ismi verilen bağ dokusu artışına ve vakitle karaciğer sirozu ve kanserine dahi neden olmaktadır. Karaciğer sirozu olgularının %9-10'u yağlanmaya bağlı gelişmektedir. Görüldüğü üzere obezite kolay bir kilo sorunu olmaktan öte, koroner hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, karaciğer sirozu, kanser üzere nedenlerle hayatı sonlandırabilen bir hastalıktır.
Obezitede yıllardır çeşitli diyetler savunulmuş ve uygulana gelmiştir. Kişinin aldığı kalori harcadığından fazla olduğunda bu yağ dokusuna çevrilmekte ve giderek kilo artmaktadır. 1 kg yağ dokusu için yaklaşık 7000 kal içermektedir. Fakat yağ dokusundaki bu güç kısa periyodik açlıklarda kolaylıkla kullanılan bir güç deposu değildir. Endokrin bir hastalık eşlik etmiyorsa yağların eriyebilmesi için antrenman gereklidir. Antrenman bedenin kas kütlesini ve sonuçta bazal metabolizma suratını artırmaktadır. Diyet, cerrahi ya da endoskopik tedaviler yalnızca bedene alınan kaloriyi azaltmaktadır. Bu durumda yağ dokusunun yanı sıra kas dokusunda da bariz azalma ortaya çıkar ve kısa müddet sonra kilo kaybı durur. Azalan kiloyla birlikte hareket kabiliyetinin artmasını bir avantaja çevirmek ve uygun idmanla devamını sağlamak gerekir.
Endoskopik tedaviler her ne kadar ülkü kiloya getirmese de kişinin motivasyonunu, sağlıklı ve fit olma inancını artırmaktadır. Bu sayede kilo kaybının devamı sağlanabilir. Sonuç olarak kilo verme metodu ne olursa olsun öncelikle hastanın kapsamlı bir muayeneyle kıymetlendirilmesi gerekir. Kelam gelimi obezite nedeni hipotiroidi, diyabetse ona uygun tedavi de kaidedir.
Çok yeme sorunu birçok biçimde karşımıza çıkabilir. Şayet kişi sık sık acıkıyorsa endoskopik balon ve botoks tedavileri daha faydalı olur. Lakin ortada daima abur cubur atıştırmaya ya da yüksek kalorili besinleri, gazlı içecekleri tüketmeye bağlı kilo artışında bu tedavilerin faydası olmaz. Bu durumda diyetin düzenlenmesi kaidedir.
Obezitede endoskopik (endobariatrik) tedaviler:
Mide botoksu:
Clostridium botulinum isimli bakterinin toksini olan botulinum düz kaslarda süreksiz paraliziye neden olmaktadır. Tıpta uzun vakittir yüzdeki kırışıklıkların düzeltilmesi maksadıyla kullanılmaktadır. Birebir tesirin mide düz kaslarında görülmesi midenin süratli çalışmasını azaltmakta ve kişinin daha uzun müddet tok kalmasını sağlamaktadır. Mide içeriği ortalama 4-5 saatte büsbütün boşalırken bu durumda mühlet 7-8 saate uzamaktadır. Bunun sağlanabilmesi için endoskopik uygulama sırasında botoksun sıklıkla yapıldığı üzere mukoza altına yapılmaması, mide kas katmanına enjekte edilmesi gereklidir. Botoksun midedeki uygulama yeri antrum ve fundustur.
· Kimlere uygulanabilir:
o Hafif derecede obez şahıslar (BKİ 27,5 - 40 ortası olanlar),
o 10-15 kg vermeyi hedefleyenler
o Fazla kiloya bağlı sıhhat sorunu olanlar:
§ Tip 2 diyabet,
§ Hipertansiyon,
§ Yüksek kolesterol seviyesi,
§ Uyku apnesi,
§ Karaciğer yağlanması,
§ Cinsel meseleler,
§ Artrit, eklem problemleri,
o Diyetle kilo veremeyenler
· Tesir mühleti:
o 4-6 ay tesiri devam eder.
· Tekrar uygulanabilir mi
o Evet
Mide balonu tedavisi:
Balon, midede doluluk meydana getirerek açlık hissinin gecikmesini sağlar. Silikon kaplı balon, içine sıvı (Orbera, Reshape, Spatz, Elipse) ya da hava (Obalon) doldurularak midede tutulur Balon mideye endoskopi aracılığıyla sedasyon altında yerleştirilir. Özel kateteri aracılığıyla balonun içine 400-700 ml serum fizyolojik ve 2-10 ml metilen mavisi enjekte edilmektedir. Metilen mavisi rastgele bir yırtılma durumunda gayta ve idrar rengini değiştirerek durumun fark edilmesini sağlar.
Balonun midede kalma müddeti çoklukla 6 ay olmakla birlikte 12 ay kalabilenleri de vardır. İngiltere'den yayınlanan bir çalışmada 73 hastada 12 ay müddetle balon uygulaması sonucu hastalarda ortalama %45,7 kg kaybı olduğu gözlenmiştir. Endoskop kullanılmadan uygulanan ve gaz (nitrojen-hava karışımı) enjekte edilerek röntgen ışığı altında yerleştirilen balonda da (Obalon) emsal biçimde %36 kg kaybı bildirilmiştir. Balon takılmadan evvel endoskopi yapılarak mide fıtığı, ülser, tümör vs olup olmadığının kıymetlendirilmesi gereklidir. Klasik tek balonların dışında ikili balon sistemi de vardır.