S
SoruCevap
Mevlud kandili
Peki mevlid ne demektir?
Cok tartışılan Mevlid Kandili'nin tarihi seyri nasıl olmuştur?
Nicin Mevlid?
Muslumanlar arasında devam eden guzel adetlerden biri de, hic kuşkusuz mevliddir Doğum, doğum zamanı ve doğum yerimanasına gelen mevlid, Hz Peygamber'in (sav) doğum gecesi icin kullanılan bir tabirdir Daha sonra Hz Peygamber'in (sav) doğum anını, peygamber oluşunu, mi'rac olayını, ustun meziyetlerini, guzel ahlaklarını ve vefatını anlatan, dua ve munacat bolumlerinden oluşan eserlere mevlid ismi verilmiştir
Esasen Hz ResUlullah'ın (sav) doğum yıldonumunu kutlama maksadıyla başlayan mevlid toreni; giderek Kadir, Mi'rac, Regaib ve Berat gecelerinde veya sunnet, evlenme, olum, deprem gibi onemli olaylar vesilesiyle yapılmaya başlanmış ve toplumsal geleneğimizde yer alan onemli bir dinikulturel kural haline gelmiştir
Hz Peygamber'in (sav) doğum gunu olan bu kutlu gunu anlatan ve onu medhu sena eden bircok eser kaleme alınmıştır İslam ulkelerinde ceşitli dillerde okunan mevlidler vardır Arapca Banet SUad, Burde ve Hemziyye kasideleri birer mevliddir Turkce'de de bircok mevlid manzumeleri yazılmıştır Fakat bunların icinde en cok tutulan ve okunan, Suleyman Celebi'nin yazdığı Vesiletu'nNecat isimli mevlid kitabıdır Aynı şekilde Kurtce yazılan bircok mevlid vadır Bunların icinde en meşhuru ve en cok okunanı, Hasan Ertuşi'nin yazmış olduğu mevliddir Arapca olarak okunan en guzel mevlid ise, İbn Hacer elHeytemi'ye ait enNi'metu'lKubra ale'lAlem fi Mevlidi Seyyidi Veledi Adem'dir
Mevlidin Tarihi
Hz Peygamber'in (sav) doğduğu Rebiulevvel ayının 12 gecesini vesile ederek doğum gecesi (mevlid) merasimleri tertip etmek hicretin IV asrından itibaren başlamıştır Daha sonra bu adet yaygınlaşarak butun İslam ulkelerinde devam etmiştir
Mevlidin, dinin ruhuna uygunluğu bakımından Asrı saadet'te emsali vardır Allah'ı medhu sena etmek, O'nu takdis, tesbih ve tahmid etmek, her zaman teşvik edilen ve oteden beri guzel sayılan ve yapılması istenen şeylerdendir Bunun dışında Asrı saadet'te Hz Peygamber'i (sav) methetmeye ve Allah'ın onun uzerindeki nimetlerini dile getirmeye musaade edilmişti ve bu yapılıyordu Orneğin Banet SUadşairi Hz Peygamber'in huzurunda mısralarıyla ResUlullah'ı (sav) overken, Allah ResUlu (sav) onu dinlemiş ve guzel gormuşlerdir ResUli Ekrem (sav) onun okuduğu kasidede Allah ResUlu katında tercih edilen aftırifadesini duyduğunda cok buyuk haz almış, o gune kadar muslumanlar ve muslumanlığın karşısında olan bu zatı Allah ResUlu (sav) af ve kabul buyurmuş, onun makbulusozune o da makbulusozleriyle ses katmış ve sırtındaki cubbesini cıkarıp Banet SUadşairine hediye etmişti
Evet, o devirde de bunun gibi bircok şiir okunuyor ve dinleniyordu Nitekim Hz Peygamber (sav) hicret edip Medine'ye teşrifleri sırasında Medine halkı, coluk cocuğuyla tam bir bayram havasına burunmuşlerdi Şiirler okuyorlar, ilahiler soyluyorlardı Bugun de hala dillerden duşmeyen ve koro halinde soylenen Talaa'lbedru aleynaile başlayıp devam eden ilahi, Medineli muslumanların hep birlikte soylediği bir manzumeydi
Yine Neccaroğulları'nın kız cocukları da defler calarak Hz Peygamber'e (sav) Hoş geldindiyor ve hep birlikte şunları soyluyorlardı:
Nahnu cevarin min beni'nNeccar,
Ya habbeza Muhammedun min car
Manası:
Biz Neccaroğulları kızlarıyız,
Muhammed'in komşuluğu ne hoştur!
Mevlid, bu derece sevilip beğenildiği halde bazı ilim adamları tarafından mevlidin dini boyutu tartışılmış, kimine gore sunnete uygun, hoş ve guzel olan bu uygulama, kimine gore bid'at ve cirkin olarak değerlendirilmiştir İslam alimlerinin coğunluğuna gore, icinde munker bir iş olmadıkca okunması gereken guzel bir şeydir Nitekim SuyUti, Hz Peygamber'in (sav) doğumundan dolayı Allah Teala'ya karşı şukur vazifesini izhar etmek mustehaptırdemiştir
Sehavi, ilk uc asırda bunu kimsenin yapmadığını, mevlidin daha sonra ortaya cıktığını, değişik ulkelerdeki musluman halkın o gunde sadaka vermeye, ResUli Ekrem'i medhu senaya buyuk bir rağbet gosterdiklerini belirtmiştir Ayrıca mevlid sebebiyle pek cok fazilet ve bereketin hasıl olacağı haber verilmiştir Nitekim İbnu'lCevzi, Mevlidin ozelliklerinden biri de o yıl icin bir emniyet ve acil bir mujde olmasıdırdemiştir
İbn Hacer elHeytemi, mevlidin bid'atı hasene olduğunu, bid'atı hasenenin yapılmasının mendup olduğunda ulemanın ittifakının bulunduğunu nakletmiş, İbn Hacer elAskalani ve SuyUti de mevlidin sunnetten delilini ortaya koyarak, Malikiler'den Fakihani'nin mevlidin kotu bir bid'at olduğu iddiasını reddetmişlerdir
Buyuk hadis ve fıkıh alimi olan İbn Hacer, mevlid merasiminin meşruiyeti hakkında şu hadisi zikreder
Hz Peygamber (sav) Medine'ye geldiğinde aşure gunu yahudilerin oruc tuttuklarını gordu ve onlara nicin oruc tuttuklarını sordu Onlar da aşure gunu Allah'ın, Firavun'u boğup Musa'yı kurtardığını, bundan dolayı da şukur icin oruc tuttuklarını soylediler Bunun uzerine ResUli Ekrem (sav),
Biz Musa'ya sizden daha yakınızbuyurdu Ondan sonra hem kendisi oruc tuttu hem de tutulmasını emretti
Bu hadis uzerinde bir değerlendirme yapan İbn Hacer, devamla şoyle demiştir:
Bu hadisten anlaşılır ki, belli bir gunde bir nimete kavuşma veya bir beladan kurtulmadan dolayı Allah'a şukredilebilir ve bu adet her sene tekrarlanabilir Allah'a şukur vazifesi de ibadetlerle, oruclarla sadaka ve Kur'an ayetlerini okumakla olur Hangi nimet rahmet peygamberi Hz Muhammed'in dunyayı teşrif ettiği gunden daha buyuk olabilir? Buna gore aşure gununde Musa (as) nasıl hatırlanıyorsa, mevlid gununun de hangi gune rastladığı araştırılmalıdır
SuyUti, Husnu'lMaksed fi Ameli'lMevlid isimli eserinde İbn Hacer'in goruşlerine yer vermiş, onun şartlara riayet edildiği takdirde mevlidin bid'atı hasene kanaatinde olduğunu belirtmiştir
Bu sebeple mevlid okutmaya, okumaya bid'at demek uygun olmaz Bid'at olarak kabul edilse bile ona bid'atı hasene denilmelidir ve onun reddedilmemesi gerekir
Bircok buyuk alim, alemlere rahmet olarak gonderilen Hz Peygamber'in (sav) dunyaya gelmesi sebebiyle sevinmenin, onun doğumunu kutlamanın ve doğum gunu munasebetiyle fakir ve muhtaclara yardımda bulunmanın, ikram etmenin, ibadet etmenin, Kur'an ve Hz Peygamber'e olan sevgiyle ilgili şiirler okumanın, temiz ve guzel elbiseler giyerek sevinc gosterisinde bulunmanın guzel bir amel olduğunu kabul etmişlerdir
Bediuzzaman Said Nursi hazzretleri, mevlidi ve okunmasını hoş karşılamakta, mevlidin okunması hakkında da şoyle demektedir:
Mevlidi Nebevi ile mi'raciyenin okunması gayet nafi (faydalı) ve guzel adettir ve mustahsen (iyi gorulen) bir adeti İslamiye'dir Belki hayatı ictimaiyei İslamiye'nin (İslam'ın sosyal hayatının) gayet latif ve parlak ve tatlı bir medarı sohbetidir (sohbete sebeptir) Belki hakaiki imaniyetin ihtarı (hatırlatılması) icin, en hoş ve şirin bir derstir Belki imanın envarını (nurlarını) ve muhabbetullah ve aşkı nebeviyi gostermeye ve tahrike en muheyyic (heyecan uyandıran) ve muessir bir vasıtadır
Hatta bu ifadelerinden sonra da mevlid adetinin devamı icin dua etmektedir
Bu gecede yapılması gerekenler nelerdir?
Bircok buyuk alim, alemlere rahmet olarak gonderilen Hz Peygamber?in (sav) dunyaya gelmesi sebebiyle sevinmenin, onun doğumunu kutlamanın ve doğum gunu munasebetiyle fakir ve muhtaclara yardımda bulunmanın, ikram etmenin, ibadet etmenin, Kur?an ve Hz Peygamber?e olan sevgiyle ilgili şiirler okumanın, temiz ve guzel elbiseler giyerek sevinc gosterisinde bulunmanın guzel bir amel olduğunu kabul etmişlerdir
Kaynak: Şadırvan Yayınları'ndan cıkan Ali Sozer'in kaleme aldığı Mevlid Kandili, adlı kitaptan alınmıştır
imagesmevludkandili5ae8bac11acf2
Peki mevlid ne demektir?
Cok tartışılan Mevlid Kandili'nin tarihi seyri nasıl olmuştur?
Nicin Mevlid?
Muslumanlar arasında devam eden guzel adetlerden biri de, hic kuşkusuz mevliddir Doğum, doğum zamanı ve doğum yerimanasına gelen mevlid, Hz Peygamber'in (sav) doğum gecesi icin kullanılan bir tabirdir Daha sonra Hz Peygamber'in (sav) doğum anını, peygamber oluşunu, mi'rac olayını, ustun meziyetlerini, guzel ahlaklarını ve vefatını anlatan, dua ve munacat bolumlerinden oluşan eserlere mevlid ismi verilmiştir
Esasen Hz ResUlullah'ın (sav) doğum yıldonumunu kutlama maksadıyla başlayan mevlid toreni; giderek Kadir, Mi'rac, Regaib ve Berat gecelerinde veya sunnet, evlenme, olum, deprem gibi onemli olaylar vesilesiyle yapılmaya başlanmış ve toplumsal geleneğimizde yer alan onemli bir dinikulturel kural haline gelmiştir
Hz Peygamber'in (sav) doğum gunu olan bu kutlu gunu anlatan ve onu medhu sena eden bircok eser kaleme alınmıştır İslam ulkelerinde ceşitli dillerde okunan mevlidler vardır Arapca Banet SUad, Burde ve Hemziyye kasideleri birer mevliddir Turkce'de de bircok mevlid manzumeleri yazılmıştır Fakat bunların icinde en cok tutulan ve okunan, Suleyman Celebi'nin yazdığı Vesiletu'nNecat isimli mevlid kitabıdır Aynı şekilde Kurtce yazılan bircok mevlid vadır Bunların icinde en meşhuru ve en cok okunanı, Hasan Ertuşi'nin yazmış olduğu mevliddir Arapca olarak okunan en guzel mevlid ise, İbn Hacer elHeytemi'ye ait enNi'metu'lKubra ale'lAlem fi Mevlidi Seyyidi Veledi Adem'dir
Mevlidin Tarihi
Hz Peygamber'in (sav) doğduğu Rebiulevvel ayının 12 gecesini vesile ederek doğum gecesi (mevlid) merasimleri tertip etmek hicretin IV asrından itibaren başlamıştır Daha sonra bu adet yaygınlaşarak butun İslam ulkelerinde devam etmiştir
Mevlidin, dinin ruhuna uygunluğu bakımından Asrı saadet'te emsali vardır Allah'ı medhu sena etmek, O'nu takdis, tesbih ve tahmid etmek, her zaman teşvik edilen ve oteden beri guzel sayılan ve yapılması istenen şeylerdendir Bunun dışında Asrı saadet'te Hz Peygamber'i (sav) methetmeye ve Allah'ın onun uzerindeki nimetlerini dile getirmeye musaade edilmişti ve bu yapılıyordu Orneğin Banet SUadşairi Hz Peygamber'in huzurunda mısralarıyla ResUlullah'ı (sav) overken, Allah ResUlu (sav) onu dinlemiş ve guzel gormuşlerdir ResUli Ekrem (sav) onun okuduğu kasidede Allah ResUlu katında tercih edilen aftırifadesini duyduğunda cok buyuk haz almış, o gune kadar muslumanlar ve muslumanlığın karşısında olan bu zatı Allah ResUlu (sav) af ve kabul buyurmuş, onun makbulusozune o da makbulusozleriyle ses katmış ve sırtındaki cubbesini cıkarıp Banet SUadşairine hediye etmişti
Evet, o devirde de bunun gibi bircok şiir okunuyor ve dinleniyordu Nitekim Hz Peygamber (sav) hicret edip Medine'ye teşrifleri sırasında Medine halkı, coluk cocuğuyla tam bir bayram havasına burunmuşlerdi Şiirler okuyorlar, ilahiler soyluyorlardı Bugun de hala dillerden duşmeyen ve koro halinde soylenen Talaa'lbedru aleynaile başlayıp devam eden ilahi, Medineli muslumanların hep birlikte soylediği bir manzumeydi
Yine Neccaroğulları'nın kız cocukları da defler calarak Hz Peygamber'e (sav) Hoş geldindiyor ve hep birlikte şunları soyluyorlardı:
Nahnu cevarin min beni'nNeccar,
Ya habbeza Muhammedun min car
Manası:
Biz Neccaroğulları kızlarıyız,
Muhammed'in komşuluğu ne hoştur!
Mevlid, bu derece sevilip beğenildiği halde bazı ilim adamları tarafından mevlidin dini boyutu tartışılmış, kimine gore sunnete uygun, hoş ve guzel olan bu uygulama, kimine gore bid'at ve cirkin olarak değerlendirilmiştir İslam alimlerinin coğunluğuna gore, icinde munker bir iş olmadıkca okunması gereken guzel bir şeydir Nitekim SuyUti, Hz Peygamber'in (sav) doğumundan dolayı Allah Teala'ya karşı şukur vazifesini izhar etmek mustehaptırdemiştir
Sehavi, ilk uc asırda bunu kimsenin yapmadığını, mevlidin daha sonra ortaya cıktığını, değişik ulkelerdeki musluman halkın o gunde sadaka vermeye, ResUli Ekrem'i medhu senaya buyuk bir rağbet gosterdiklerini belirtmiştir Ayrıca mevlid sebebiyle pek cok fazilet ve bereketin hasıl olacağı haber verilmiştir Nitekim İbnu'lCevzi, Mevlidin ozelliklerinden biri de o yıl icin bir emniyet ve acil bir mujde olmasıdırdemiştir
İbn Hacer elHeytemi, mevlidin bid'atı hasene olduğunu, bid'atı hasenenin yapılmasının mendup olduğunda ulemanın ittifakının bulunduğunu nakletmiş, İbn Hacer elAskalani ve SuyUti de mevlidin sunnetten delilini ortaya koyarak, Malikiler'den Fakihani'nin mevlidin kotu bir bid'at olduğu iddiasını reddetmişlerdir
Buyuk hadis ve fıkıh alimi olan İbn Hacer, mevlid merasiminin meşruiyeti hakkında şu hadisi zikreder
Hz Peygamber (sav) Medine'ye geldiğinde aşure gunu yahudilerin oruc tuttuklarını gordu ve onlara nicin oruc tuttuklarını sordu Onlar da aşure gunu Allah'ın, Firavun'u boğup Musa'yı kurtardığını, bundan dolayı da şukur icin oruc tuttuklarını soylediler Bunun uzerine ResUli Ekrem (sav),
Biz Musa'ya sizden daha yakınızbuyurdu Ondan sonra hem kendisi oruc tuttu hem de tutulmasını emretti
Bu hadis uzerinde bir değerlendirme yapan İbn Hacer, devamla şoyle demiştir:
Bu hadisten anlaşılır ki, belli bir gunde bir nimete kavuşma veya bir beladan kurtulmadan dolayı Allah'a şukredilebilir ve bu adet her sene tekrarlanabilir Allah'a şukur vazifesi de ibadetlerle, oruclarla sadaka ve Kur'an ayetlerini okumakla olur Hangi nimet rahmet peygamberi Hz Muhammed'in dunyayı teşrif ettiği gunden daha buyuk olabilir? Buna gore aşure gununde Musa (as) nasıl hatırlanıyorsa, mevlid gununun de hangi gune rastladığı araştırılmalıdır
SuyUti, Husnu'lMaksed fi Ameli'lMevlid isimli eserinde İbn Hacer'in goruşlerine yer vermiş, onun şartlara riayet edildiği takdirde mevlidin bid'atı hasene kanaatinde olduğunu belirtmiştir
Bu sebeple mevlid okutmaya, okumaya bid'at demek uygun olmaz Bid'at olarak kabul edilse bile ona bid'atı hasene denilmelidir ve onun reddedilmemesi gerekir
Bircok buyuk alim, alemlere rahmet olarak gonderilen Hz Peygamber'in (sav) dunyaya gelmesi sebebiyle sevinmenin, onun doğumunu kutlamanın ve doğum gunu munasebetiyle fakir ve muhtaclara yardımda bulunmanın, ikram etmenin, ibadet etmenin, Kur'an ve Hz Peygamber'e olan sevgiyle ilgili şiirler okumanın, temiz ve guzel elbiseler giyerek sevinc gosterisinde bulunmanın guzel bir amel olduğunu kabul etmişlerdir
Bediuzzaman Said Nursi hazzretleri, mevlidi ve okunmasını hoş karşılamakta, mevlidin okunması hakkında da şoyle demektedir:
Mevlidi Nebevi ile mi'raciyenin okunması gayet nafi (faydalı) ve guzel adettir ve mustahsen (iyi gorulen) bir adeti İslamiye'dir Belki hayatı ictimaiyei İslamiye'nin (İslam'ın sosyal hayatının) gayet latif ve parlak ve tatlı bir medarı sohbetidir (sohbete sebeptir) Belki hakaiki imaniyetin ihtarı (hatırlatılması) icin, en hoş ve şirin bir derstir Belki imanın envarını (nurlarını) ve muhabbetullah ve aşkı nebeviyi gostermeye ve tahrike en muheyyic (heyecan uyandıran) ve muessir bir vasıtadır
Hatta bu ifadelerinden sonra da mevlid adetinin devamı icin dua etmektedir
Bu gecede yapılması gerekenler nelerdir?
Bircok buyuk alim, alemlere rahmet olarak gonderilen Hz Peygamber?in (sav) dunyaya gelmesi sebebiyle sevinmenin, onun doğumunu kutlamanın ve doğum gunu munasebetiyle fakir ve muhtaclara yardımda bulunmanın, ikram etmenin, ibadet etmenin, Kur?an ve Hz Peygamber?e olan sevgiyle ilgili şiirler okumanın, temiz ve guzel elbiseler giyerek sevinc gosterisinde bulunmanın guzel bir amel olduğunu kabul etmişlerdir
Kaynak: Şadırvan Yayınları'ndan cıkan Ali Sozer'in kaleme aldığı Mevlid Kandili, adlı kitaptan alınmıştır
imagesmevludkandili5ae8bac11acf2
