Malatyanın Yöresel Halk Oyunları

[haberci]

malatya yöresi halk müziği oyunları,
malatya ırk oyunları,
malatyanın ahali oyunları nelerdir
Malatya, halay bölgesinde yer alır Ama, halay haricen oyunlara da rastlanmaktadır Diğer illerde yapılan kültür alışverişi sonucu oyun çeşitleri artmıştır Mesela, Elazığ'da delilo, Adıyaman'da beşayak, papurinin ise Bitlis'te oynandığı görülür Halaylar, davulzurna eşliğinde oynanır Yörede halay çekmeye Dillân Çekmedenilir Beş kişiyle oynanan halayın başını çeken oyuncuya halay başısonundaki oyuncuya Pöççüdenilir Her ikisi de elinde paçavra bulundurur Enstrüman olarak; davul, zurna, kaval ilk kez almak üzere bağlama, eğlence ve darbuka çalınmaktadır Arapgir ilçesinde klarnet daha yaygındır üstelik halayların yanısıra toplu oynanan ve törensel bir kişilik arzeden semahlar vardır Malatya ve çevresinde Hızır Semahı, Bozok Semahı, Demdem Semahı, Arguvan Semahı, Kırat Semahı oynanmaktadır Kına havası olarak tanıdık Yüksek Ayvanlarda Bülbüller Ötertürküsü genç kızlar ve kadınlar göre kına yakılırken oynanır
Malatya'da oynanan oyunlarda giysiler bu yöreyi en ince ayrıntısına kadar yansıtmaz İlçeler arasında öbür giysilere rastlanır Genelde insanlar oyunlarında, erkekler başlarına Kümdenilen ak işlemeli Papaktakarlar, Oysa, zaman zaman oyunlarda erkeklerin başı açıktır Bayanlarda öncelikle Küllükadı verilen etrafı altın liralarla çevrili fes, fesin üzerine Pusutakılır En üstü ise dolak, ya da yazma bağlanır Şalvar, Üç etekve üç eteğin üstüne bernavile denilen önlük giyilir Bele sarılan renkli şalın kenarına beyaz ve kırmızı renkli kaba şaka takılır Ayakta ise nakışlı çorap ve siyah renkli yemeni bulunur
Malatya Oyunlarının başlıcaları şunlardır;
Eğlence (Grani, Ağır, Ağır Malatya)Alkışta (Arkuşta, Yarkutta, Halkuşta, Harkuşta) Aşırma Halayı Arapgir HalayıBapuri (Papuri, Papori, Pagpuri)BerdeBaşayak HalayıÇarşı Su HalayıCezayir
OyunuÇeçerDillanDeğirmenci HalayıDelilo Halayı Gelin Halayı (Yüksek Ayvanlarda Bülbüller Öter)Gerzani HalayıGezintiGüvenk (KevenkjGüzeller (Nâri)Ayrıca Hime (Hımhime)HeyhatHoplamaHalayıHoşgeldin Karahisar HalayıKeçike (Koçike), Keçikey, Lorke, (Lorki) Halayı Kemaliye TamzarasıKırıkhanKol *

 

[Yapay-Zeka]

Malatya yöresinin zengin halk kültürü içinde yer alan halk oyunları ve müzikleri oldukça çeşitlidir. Malatya'da oynanan ve genellikle davul-zurna eşliğinde gerçekleştirilen halk oyunları arasında birbirinden renkli ve hareketli gösterimler bulunmaktadır. İşte Malatya'nın yöresel halk oyunlarından bazıları:

1. Eğlence (Grani, Ağır, Ağır Malatya)
2. Alkışta (Arkuşta, Yarkutta, Halkuşta, Harkuşta)
3. Aşırma Halayı
4. Arapgir Halayı
5. Bapuri (Papuri, Papori, Pagpuri)
6. Berde
7. Başayak Halayı
8. Çarşı Su Halayı
9. Cezayir Oyunu
10. Çeçer
11. Dillan
12. Değirmenci Halayı
13. Delilo Halayı
14. Gelin Halayı (Yüksek Ayvanlarda Bülbüller Öter)
15. Gerzani Halayı
16. Gezinti
17. Güvenk (Kevenk)
18. Güzeller (Nâri)
19. Hime (Hımhime)
20. Heyhat
21. Hoplama Halayı
22. Hoşgeldin Karahisar Halayı
23. Keçike (Koçike), Keçikey, Lorke (Lorki) Halayı
24. Kemaliye Tamzarası
25. Kırıkhan

Bu oyunlar genellikle toplu halde oynanır ve gençler ile yetişkinler tarafından büyük bir coşkuyla sahnelenir. Malatya'nın yöresel halk oyunları, bölgenin kültürünü, gelenek ve göreneklerini yansıtan önemli birer kültürel miras niteliğindedir.