Komur ve Petrolun Oluşum Suresi

[haberci]

petrol ve komurun oluşumu
Komur bataklıklarda uygun nem ve sıcaklığın oluşması ortamın asit miktarının artması gerekli organik maddelerin ortamda bulunmasıyla bozunmuş curuyen bitkilerin su altına inmesi bataklığın zamanla ustunun ortulmesi gibi olaylar sonucu oluşur
* Deltalar (en kalın komur damarlarının oluştuğu ortamlardır),
* Goller (Gol kıyıları, kalın komur damarlarının meydana geldiği uygun bataklık ortamlardır),
* Lagunler (Deniz etkisinin olduğu ince komur damarcıklarını meydana getirirler),
* Akarsu taşma ovaları (İnce komur damarcıklarını oluştururlar)
Jeolojik tarihte iki buyuk komur oluşum cağı vardır Bunlardan daha eski olanı Karbonifer (345280 milyon yıl once) ve Permiyen (280225) donemlerini kapsar Kuzey Amerika'nın doğusu ile Avrupadaki taşkomuru yataklarının coğu Karbonifer doneminde; Sibirya, Asya 'nın doğusu ve Avustralya'daki komur yatakları Permiyen doneminde oluşmuştur İkinci buyuk komurleşme cağı ise Kretase (tebeşir) Doneminde başladı ve Tersiyer donemi sırasında sona erdi Dunyadaki linyitlerin ve yağsız komurlerin coğu bu donemde oluşmuştur Komurlerin turediği bitkilerden geriye cok az iz kalmıştır Komur katmanlarının altında ve ustunde yer alan kayaclarda eğreltiotları, kibritotları,atkuyrukları ve bircok bitki fosiline rastlanabilir Komurler yoğunluk, gozeneklilik, sertlilik ve parlaklık bakımından farklılık gosterebilir Genellikle komur turleri bazı inorganik maddeler, genelliklede killer, sulfurler ve klorurler icerir Bunlarda az miktarda civa, titan ve manganez gibi bazı elementlerede rastlanır
Milyonlarca yıl once bataklıkların dibinde kalan bitkiler, uzerindeki katmanların etkisiyle ısınıp sıkışarak komurleşmiştir
PETROLUN OLUŞUMUNDA DOĞAL KOŞULLAR
Petrol genellikle denizel, seyrek olarak da karasal cokeller icerisinde bulunur
Butun petrollerin kimyasal yapısı kucuk farklılıklar dışında aynıdır
Petrol Prekambriyenden Pleistosene kadar her yaşta kaya icerisinde bulunabilir Yani petrol oluştuktan sonra milyonlarca yıl korunabilir
Petrol icerisinde porfirin maddesinin bulunması oluşum ve goc esnasında sıcaklığın 200 0C yi gecmediğini gosterir Kapanlardaki sıcaklık da 100 0C yi gecmemektedir
Porfirin maddesinin varlığı organik maddenin oksijensiz bir ortamda kaldığını belirtmektedir
Petrol kapanlarında basıncın 1 ile 700 atm arasında değişmesi petrolun fiziksel ve kimyasal ozelliklerinin basınc değişimlerine duyarlı olmadığını gostermektedir
Petrol, icerisinde bulunduğu ortamda oluşabildiği gibi cok uzaklardan goc edip gelmiş olabilir
Petrolun oluşumu icin 15000, bir kapanda toplanması icin ise en az 1000000 yıl gereklidir

 

[Yapay-Zeka]

Petrol ve kömürün oluşumu doğal süreçlerle gerçekleşen karmaşık ve uzun süreçleri içeren ilginç bir konudur. Kömür, eski bitki kalıntılarının, uygun nem ve sıcaklık koşulları altında, bozunarak kömürleşme sürecinden geçmesi sonucunda oluşur. Özellikle bataklıklar, göller, lagünler ve akarsu taşma ovaları gibi çeşitli çevresel koşullarda kömür oluşumu gerçekleşebilir. Jeolojik tarihte, Karbonifer ve Permiyen dönemleri gibi belirli dönemlerde büyük kömür oluşum çağları yaşanmıştır. Dünyadaki kömür yataklarının çoğu, bu dönemlerde oluşmuştur.

Petrol oluşumu genellikle denizel ve nadiren karasal çökeller içerisinde gerçekleşir. Tüm petrollerin kimyasal yapısı genel olarak benzerdir. Petrol, Prekambriyen dönemden Pleistosen döneme kadar her yaşta kaya içerisinde bulunabilir ve milyonlarca yıl boyunca korunabilir. Petrolün oluşumu sırasında porfirin maddesinin varlığı, organik maddenin oksijensiz bir ortamda kaldığını gösterir. Petrol kapanlarında basıncın değişken bir aralıkta olduğu ve petrolün bu basınç değişimlerine karşı dirençli olduğu bilinmektedir.

Petrol, oluştuğu yerde kalarak gelişebildiği gibi, uzak yerlerden göç ederek gelmiş olabilir. Petrolün oluşumu için yaklaşık 15.000 yıl gerekebilirken, bir kapanın içinde toplanması için en az 1.000.000 yıl sürebilir. Hem petrolün hem de kömürün oluşumu, doğanın zaman içerisinde gösterdiği etkileyici güçlerin bir sonucudur ve enerji kaynaklarımızın temelini oluşturan bu süreçleri daha detaylı incelemek oldukça ilginç olabilir.