Kolonoskopi

[SoruCevap]

Barsakta gelişebilen kanser, kolit, polip üzere hayati kıymeti olan birçok hastalığın teşhisini ve birtakım durumlarda da tedavisini sağlayabilen tek prosedür kolonoskopidir. Kolonoskopi yaptırma fikri çoklukla karın ağrısı, dışkılama düzensizliği, makattan kanama üzere durumlarda akla gelse de kanser taraması için hiçbir şikayet olmadan da yaptırılmalıdır. Kalın barsakların iç yüzeyini göstererek teşhis konmasını sağlayan içinde özel fiberoptik kanalları, çalışma kanalları ve ucunda kamerası, ışık kaynağı olan ekseriyetle 160 cm uzunluğunda yaklaşık 1 cm kalınlığında esnek bir hortum halindeki alettir. İçindeki çalışma kanalından itilerek kullanılan özel aparatlar aracılığıyla tespit edilen lezyonlardan biyopsi alınmasını, kanamaların tedavisini, tümör ya da yabancı cisimlerin çıkarılmasını ya da balon, stent uygulanarak darlıkların tedavisine imkan sağlar.

Kolonoskopi ne vakit gerekir?

· Demir eksikliği anemisi

·Açıklanamayan kilo kaybı

·Gaytada kan, balgam görülmesi

·1 aydan uzun süren ishal

·Sistemsiz dışkılama

·Kabızlık

·Gayta kaçırma

·Çok şişkinlik

·Karın ağrısı

·Ailede kolon kanseri, poliplerin olması

· 50 yaş üstü olmak

Makattan kanama:

Gaytada kan görülmesi her vakit için olağandışı bir durumdur. Kesinlikle bir gastroenterolog tarafından araştırılması gerekir. Gaytada kan dışkılama sırasında, sonrasında damla damla, fışkırır şekilde, ya da pıhtı formunda olabilir ya da çamaşırda kan lekesi biçiminde görülebilir. Makattan az ya da çok kan gelmesi durumunda kanserin kesinlikle dışlanması gerekir. En sık yapılan yanılgı daha evvel hemoroid sorunu olan bir hastanın yeni kanama olduğunda bunu da hemoroide bağlamasıdır. Halbuki hemoroidle birlikte barsakta kanser, tümör, polip de gelişmiş olabilir. Uzun mühlet makattan kanama sorunu olup hemoroide bağlanması ve yanlış tedavilerle vakit kaybettikten sonra muayeneye geldiğinde kanser tespit edilmesi son derece rahatsız edici bir durumdur. Zira barsak kanseri oluşmadan evvel uzun bir mühlet geçmekte ve bu müddette kolonoskopiyle gerekli müdaheleler yapılarak kanser gelişmesi önlenebilmektedir. Önlenebilen bir kanserin atlanması ve geç kalınması çaresizlik değil bile bile kendini tehlikeye atmaktır. Esasen bu nedenle Dünya Sıhhat Örgütü de ailesinde kolon kanseri olmayan bireylerin dahi 45 yaşından sonra periyodik denetimlerini önermektedir. Bilhassa ailesinde, akrabalarında mide, barsak, göğüs kanseri olanların kesinlikle kolonoskopi yaptırması gereklidir. Lakin birçok risk faktörü olan birinde kanser görülmeyebilirken, bilinen hiçbir riski olmayan birinde de erken yaşta kanser gelişebilmektedir. Hiçbir öngörü bu hususta kesin değildir. Kan tetkiklerinde demir eksikliği anemisi olması vs bulgular da bu formda net bilgi vermez. Kanser olup olmadığı kesinlikle kolonoskopiyle netleştirilmelidir. Kolonoskopide kolon kanserinin yanı sıra ileride kanserleşebilecek milimetrik lezyonlar, polipler de tespit edilerek tedavisi yapılır. Lakin bunun için kolonoskopinin tecrübeli bir tabip tarafından, kâfi paklık yapıldıktan sonra, uygun kaidelerde yapılması koşuldur. Yetersiz bir kolon paklığı sonrası üstünkörü yapılan bir kolonoskopide bu lezyonlar atlanabilmektedir.

Kolon kanseri riskini artıranlar

·Ailede kanser ya da kolon polipleri olması

·İltihabi barsak hastalığı

·Obezite

·Tip 2 diyabet

·Fizik aktivite azlığı

·Sigara

·Alkol

·Etten varlıklı, posadan yoksul diyet tüketimi

Ailede kolon kanseri, kolon polipleri olması, daha evvel kolon polipi tespit edilmiş olması, makattan kanama, demir eksikliği anemisi, dışkılama üslubunda, gayta biçiminde değişiklik olması, açıklanamayan karın ağrısı, kronik ishal, kabızlık olması durumlarında kesinlikle kolonoskopi yapılmalıdır.