S
SoruCevap
İlk Savaş Muhabiri
İngiltere'nin Yorkshire kentinde dünyaya gelen
John Bell'dir. Bell, 1789 yılının Haziran
ayında, eski iş ortağı Yüzbaşı Edward Topham'a
sözlü bir savaş açabilmek için "The
Oracle" ya da "Bell's New World" adında bir
gazete çıkarmaya başladı. 1793 yılının Şubat
ayında Fransa, İngiltere'ye savaş ilan etti. Aynı
ay içinde,seçmealaylardaki piyade askerlere
yayın yoluyla hakaret ettiği gerekçesiyle Bell
aleyhine bir dava açıldı. Duruşmaya gitmeyi
reddedince, bütün malvarlığına el konuldu ve
bunlar açık artırma yoluyla satıldı. Elinde yalnız
gazetesi kalmıştı. Bunun üzerine eski servetine
yeniden kavuşabilmek için, tek çarenin
gazetenin tirajını yükseltmek olduğuna karar
verdi ve savaşı yerinde izlemek üzere cepheye
gitti. Ancak, cephede İngiliz askerlerinin yanında
değil, düşman saflarında yer aldı. Bazıları
bunu bir ihanet olarak kabul ederken, bazıları
da, düşman hatlarını en iyi haber kaynağı
olarak değerlendirdiler.
O günlerde basının savaş haberlerini vermek
için bulduğu en kolay yol, yabancı ajanslardan
gelen haberleri aktarmaktı. Birkaç
gazete ise, savaş alanına en yakın başkentten
gelen haberleri —daha doğrusu dedikoduları—
vermekle yetindiler. Ama The Oracle'in
okurları, savaş hakkındaki en gerçek haberleri,
ilk elden alıyorlardı. Böylece, öteki gazeteler
haberleri atlarken ya da değişik biçimde
verirken, onlar, Bell'in kaleminden İngilizlerin
Le Cateau-Cambresis, Villiers-en-Cauche
ve Troixelle'de kazandıkları zaferlerle, Torunay'daki
büyük hezimeti öğrendiler.
O dönemde, büyük tiraj kaybına uğrayan
"The Times" gazetesi, Bell'i, "Robespierre'in
kanlı bir uydusu ve Jacobin küfürlerin sesi"
olmakla suçladılar. Gerçi bu çok ağır suçlamaları
kanıtlayabilecek herhangi bir durum
yoktu ama, yine de Bell'in o dönemin anlayışına
çok ters bir biçimde düşman saflarında
ellerini kollarını sallayarak nasıl gezebildiği de
merak konusuydu.
1794-1795 kışındaki büyük ricat başlayınca,
Bell, yazı işleri müdürlüğündeki güvenli
koltuğuna dönmenin zamanının geldiğine karar
verdi. Açtığı çığır, daha sonra başta kendisini
çok eleştiren The Times olmak üzere,
birçok yayın organı tarafından izlendi. The Times,
1808'deki savaşta, Henry Crabb Robinson'u
görevlendirdi. Aynı gazete, Kırım
Savaşı'na da William Howard Russell'ı gönderdi.
Mezar taşında, "savaş muhabirlerinin
ilki ve en büyüğü" yazan Russell, Kırım'dan
gönderdiği haber aracılığıyla, gerçekten bir
ulusal kahraman haline geldi ve savaş alanından
haberleri telgrafla geçen ilk muhabir oldu.
Savaş alanından telefonla haber geçen ilk
gazeteci de, The Times'tan bir muhabir oldu.
"The Times'in temsilcisi, İkinci Afgan Savaşı
sırasında, 19 Nisan 1880 günü meydana gelen
çarpışmalarda, General Sir Donald
Stewart'ın uğradığı yenilgiyi heliyograf aracılığıyla
cephe gerisine anlattı. Bu bilgiler, önce
sahra telgrafı, sonra da ticari hatlarla
Londra'ya ulaştı ve ertesi gün gazetede yayınlandı.
İngiltere'nin Yorkshire kentinde dünyaya gelen
John Bell'dir. Bell, 1789 yılının Haziran
ayında, eski iş ortağı Yüzbaşı Edward Topham'a
sözlü bir savaş açabilmek için "The
Oracle" ya da "Bell's New World" adında bir
gazete çıkarmaya başladı. 1793 yılının Şubat
ayında Fransa, İngiltere'ye savaş ilan etti. Aynı
ay içinde,seçmealaylardaki piyade askerlere
yayın yoluyla hakaret ettiği gerekçesiyle Bell
aleyhine bir dava açıldı. Duruşmaya gitmeyi
reddedince, bütün malvarlığına el konuldu ve
bunlar açık artırma yoluyla satıldı. Elinde yalnız
gazetesi kalmıştı. Bunun üzerine eski servetine
yeniden kavuşabilmek için, tek çarenin
gazetenin tirajını yükseltmek olduğuna karar
verdi ve savaşı yerinde izlemek üzere cepheye
gitti. Ancak, cephede İngiliz askerlerinin yanında
değil, düşman saflarında yer aldı. Bazıları
bunu bir ihanet olarak kabul ederken, bazıları
da, düşman hatlarını en iyi haber kaynağı
olarak değerlendirdiler.
O günlerde basının savaş haberlerini vermek
için bulduğu en kolay yol, yabancı ajanslardan
gelen haberleri aktarmaktı. Birkaç
gazete ise, savaş alanına en yakın başkentten
gelen haberleri —daha doğrusu dedikoduları—
vermekle yetindiler. Ama The Oracle'in
okurları, savaş hakkındaki en gerçek haberleri,
ilk elden alıyorlardı. Böylece, öteki gazeteler
haberleri atlarken ya da değişik biçimde
verirken, onlar, Bell'in kaleminden İngilizlerin
Le Cateau-Cambresis, Villiers-en-Cauche
ve Troixelle'de kazandıkları zaferlerle, Torunay'daki
büyük hezimeti öğrendiler.
O dönemde, büyük tiraj kaybına uğrayan
"The Times" gazetesi, Bell'i, "Robespierre'in
kanlı bir uydusu ve Jacobin küfürlerin sesi"
olmakla suçladılar. Gerçi bu çok ağır suçlamaları
kanıtlayabilecek herhangi bir durum
yoktu ama, yine de Bell'in o dönemin anlayışına
çok ters bir biçimde düşman saflarında
ellerini kollarını sallayarak nasıl gezebildiği de
merak konusuydu.
1794-1795 kışındaki büyük ricat başlayınca,
Bell, yazı işleri müdürlüğündeki güvenli
koltuğuna dönmenin zamanının geldiğine karar
verdi. Açtığı çığır, daha sonra başta kendisini
çok eleştiren The Times olmak üzere,
birçok yayın organı tarafından izlendi. The Times,
1808'deki savaşta, Henry Crabb Robinson'u
görevlendirdi. Aynı gazete, Kırım
Savaşı'na da William Howard Russell'ı gönderdi.
Mezar taşında, "savaş muhabirlerinin
ilki ve en büyüğü" yazan Russell, Kırım'dan
gönderdiği haber aracılığıyla, gerçekten bir
ulusal kahraman haline geldi ve savaş alanından
haberleri telgrafla geçen ilk muhabir oldu.
Savaş alanından telefonla haber geçen ilk
gazeteci de, The Times'tan bir muhabir oldu.
"The Times'in temsilcisi, İkinci Afgan Savaşı
sırasında, 19 Nisan 1880 günü meydana gelen
çarpışmalarda, General Sir Donald
Stewart'ın uğradığı yenilgiyi heliyograf aracılığıyla
cephe gerisine anlattı. Bu bilgiler, önce
sahra telgrafı, sonra da ticari hatlarla
Londra'ya ulaştı ve ertesi gün gazetede yayınlandı.