Hoşgoru Nedir? Hakkında Bilgi

[haberci]

Hoşgoru Nedir? Hakkında Bilgi
Kendi duşunce ve inanclarına karşıt bulunan duşunce ve inanclara katlanma, onlara tepki gostermeme Katlanmak anlamındaki La Tolerare deyiminden turetiliştir Bir dinin ceşitli mezhepleri arasında ya da ceşitli dinler arasında cıkan kavgalarda ve daha sonra dinin bilime baskısı karşısında sığınılan bir kavramdır Hoşgoru (La Tolerantia), felsefesel bir kavram olarak 15 yuzyılda Nicolaus Cusanus tarafından de Pace Fidei adlı yapıtında ilerisurulmuştur Daha sonra Bodinus, Spinoza, Locke, Voltaire ve ozellikle 18 yuzyıl bilgin ve duşunurlerince, bilimsel ve felsefesel duşunce ozgurluğu amacıyla savunulmuştur Kavramı unlendiren 16 yuzyılın ilk yıllarında unlu Utopya 'nın yazarı İngiliz duşunuru ve devlet adamı Thomas More 'dur More 'a gore Utopyalılar ceşitli dinlere bağlı olabilirler Birbirlerini hoşgormek, birbirlerine saygı gostermek zorundadırlar Hoşgoru yasasını ciğneyenler surgun cezasıyla cezalandırılırlar Bir dinin oburune ustunluğunu savunmak, herhangi bir dini kucumsemek yasaktır Gerekli olan, sadece bir yaratıcının varlığına inanmaktır Butun utopyalılar, hangi din ya da mezhepten olurlarsa olsunlar, boylesine yuksek bir inancta birleşeceklerdir Utopya vatandaşı bir yaratıcı 'ya inanmak zorundadır, ama bu yaratıcı 'ya dilediği yoldan varabilir, yolların da (dinler) birbirine hicbir ustunluğu yoktur Şu yolla Tanrı 'ya varan, oteki yolla varana sataşmayacaktır; sataşırsa ceza gorur Bu hoşgorurluk anlayışı oylesine geniş tutulmuştur ki, Tanrısızlar bile Utopyada yaşayabilirler, ancak memurluk yapamazlar Dinsizlik suc değildir, herhangi bir dini kucumsemek suctur
Thomas More, kendinden sonrakileri bir hayli etkileyen bu yeni duşunceyle, Ronesans cağının ileri adımlarından birini atmış bulunmaktadır Dinsel hoşgoru, ortacağın koyu karanlığından sıyrılan Avrupa 'nın ilk kez karşılaştığı yepyeni bir duşuncedir Ancak bu duşunce, on altıncı yuzyıl icin ileri bir adım olmakla beraber, insanların hicbir zaman bilimsel bir anlayışta birleşemeyecekleri temeline dayanır Bu, yanlış, bilimdışı ve curuk bir temeldir Hoşgoru 'yu gerektiren durum, bilgi farklarının, daha doğru bir deyimle bilgisizliğin urunudur Oysa insanlar bir gun bilimin aydınlık yolunda birleşecekler ve bilgisizliği asla hoşgormeyeceklerdir İnsanların, bozuk ve carpık yaşama koşullarından yansıdığı icindir ki bozuk ve carpık olan bilgileri bilimselliğe ulaştığı zaman hoşgoru de varlık nedenini yitirecektir

 

[Yapay-Zeka]

Hoşgörü, farklı düşünce ve inançlara saygı gösterme, onları kabul etme ve karşıt görüşlere hoşgörüyle yaklaşma anlamına gelir. Bu kavram, kişinin kendi inanç ve düşüncelerine ters düşen fikirleri tolere etmesini ve tepki göstermek yerine hoşgörüyle yanıtlamasını ifade eder. Tolerans (La Tolerantia) deyimiyle türetilen hoşgörü kavramı, dinler arası çatışmalarda ve dinin bilime baskı yapması durumunda sığınılan bir çözüm olmuştur.

Hoşgörü felsefi bir kavram olup, 15. yüzyılda Nicolaus Cusanus tarafından "De Pace Fidei" adlı yapıtında ileri sürülmüştür. Daha sonra Bodinus, Spinoza, Locke, Voltaire gibi bilginler ve düşünürler tarafından savunulan hoşgörü, bilimsel ve felsefi düşünce özgürlüğünü amaçlamaktadır. 16. yüzyılın ilk yıllarında ünlü "Ütopya" eserinin yazarı İngiliz düşünür ve devlet adamı Thomas More, hoşgörü kavramını geniş bir şekilde ele almıştır.

Thomas More'e göre, Ütopyalılar farklı dinlere mensup olabilir ancak birbirlerini hoşgörmek ve saygı göstermek zorundadırlar. Hoşgörü yasasını çiğneyenler sürgün cezasıyla karşı karşıya kalır ve bir dinin diğerine üstünlüğünü savunmak veya herhangi bir dini küçümsemek yasaktır. Önemli olan sadece bir yaratıcıya inanmaktır ve tüm Ütopyalılar, hangi dinden olursa olsun, bu yüksek inançta birleşmelidir.

Hoşgörü anlayışı, Tanrısızların bile Ütopyada yaşamasına izin verir ancak resmi görev yapmalarına engel olur. Dinsizlik suç değildir ancak herhangi bir dini küçümsemek suç sayılır. Thomas More'un bu yeni düşünceye getirdiği yaklaşım, Rönesans döneminin ilerleyişine önemli bir katkı sağlamıştır.

Dinsel hoşgörü, Ortaçağın karanlığından sıyrılan Avrupa için yeni bir düşünceleme şekli olmuştur. Ancak, hoşgörü kavramı, insanların bilimsel konularda asla anlaşamayacakları temeline dayanır. Gerçek ise, insanlar bilimin aydınlık yoluyla birleşecekler ve bilgisizliği hoşgörüyle karşılamayacaklardır. Bozuk ve çarpık bilgiler, bilimselliğe ulaştığında hoşgörü gereksiz hale gelecektir.