Fındıkkıran Balesi

[haberci]

Fındıkkıran Balesi hikayesi
fındıkkıran balesi oyunu
Fındıkıran Balesi 'nin Sahneleri
Fındıkkıran Balesi İlk Sahnelenişi
Fındıkkıran Balesi Yaratılması
Fındıkkıran Balesi
Rus besteci Caykovski 'nin 1891 yılında bestelediği son balesidir Kucuk Alman kız Clara Stahlbaum 'un yeni yıl hediyesi olarak aldığı fındıkkıran oyuncağı ile ilgili ruyalarını konu alan buyumasal tarzı bir eserdir İlk defa 1892 'de St Petersburg 'da sahnelenen Fındıkkıran Balesi, yeni yıl kutlamaları ile ozdeşleşmiş ve pek cok bale topluluğu tarafından yılbaşında sahnelenmesi gelenekselleşmiştir Dunyanın en cok sahnelenen bale eserlerinden birisidir
Fındıkkıran Balesi hikayesi
Alman yazarı Ernst Theodore Amadeus Hoffmann değişik ulkelerdeki benzer halk oykulerinden yola cıkarak 1815'de Fındıkkıran ve Fareler Kralı (Der Nııssnacker und der Mausekonig) adlı bir oyku yazmıştı Aynı oykuyu unlu Fransız yazar Alexander Dumas hem uyarlama hem ceviri şeklinde 1844'te yayınlamıştır Dumas, Hoffmann 'ın oykusundeki kasvetli havayı yumuşatıp bir masal havasına burumuştu Oyku, 1846'da Chapman ve Hail Yayınevi tarafından İngiltere'de Holfmann'a ve Dumas'a atıfta bulunnadan yayınlandı
Eserin Yaratılması ve İlk Sahnelenişi Hakkında
Fındıkkıran Balesi ilk defa 1892 yılında St Petersburg Maryinski Tiyatrosu 'nda sahneye konmuştur
Uyuyan Guzel Balesi 'nin bir sene once gorduğu buyuk ilgi uzerine St Petersburg'daki Krallık Tiyatroları'nın 1890 'larda yonetmeni olan Ivan Vsevoloky, Dumas'nın Fındıkkıran oykusunun iyi bir bale eseri olabileceğini duşunmuş ve Krallık Tiyatrosu 'nun bale yonetmeni Fransız asıllı unlu koreograf Marius Petipa 'dan bir bale yaratmasını istemişti Petipa hazırladığı detaylı librettoyu besteci Caykovski 'ye verdi Besteci, konuyu beğenmemesine rağmen gorevi kabul etti
Surekli guvensizlik nobetleri geciren ve eseri yaratacak ilhamı bir turlu bulamayan Caykovski, bu arada New York Carnegie Hall 'in acılış temsiline orkestra şefi olarak davet edilmişti New York 'a giderken eserin 1 sahnesinin taslaklarını yanında goturen besteci, yolculuk sırasında konakladığı Paris 'te yeni icat edilmiş olan celesta adlı enstrumanın sesini ilk defa duydu İlahi bir cınlama sesi cıkaran ve klavyeli vurmalı bir muzik aleti olan celesta, Caykovski 'ye şeker perisi 'nin muziği icin ilham verdi ve gunumuzde bu enstrumanın sesi tum dunyada şeker perilerini ve Noel'i canlandırır hale geldi
Petipa 'nın eserin provaları sırasında hastalanması uzerine sahneye koyma işi asistanı Lev İvanov 'a kalmıştır İvanov, esere Petipa 'nın koreografisinden farklı olarak Caykovski 'nin bestesini on plana cıkaran Kar Taneleri Dansı ve Şekerleme Perisi 'nin Dansı 'nı kattı
Gala gosterisi 18 Aralık 1892'de gercekleşti ve başarısızlıkla sonuclandı Şeker perisi rolundeki balerin Antonietta dell'Era seyircileri memnun edemedi; ayrıca cizimler ya kasvetli ya da kaba bulundu Eleştirmenler Fındıkkıran'ı hic sevmediler Bu başarısızlığa rağmen ilerki yıllarda ceşitli koreografların eserde uyarlamalar yaparak sahnelemeleri sayesinde bale, kaybolup gitmekten kurtuldu
Fındıkıran Balesi 'nin Sahneleri
Parti Sahnesi
Stahlbaum ailesinin evinde yılbaşı partisi verilmektedir Clara ve erkek kardeşi Fritz ile anne ve babaları dev yılbaşı ağacının altında dostlarıyla eğlenirler Gizemli Vaftiz Baba Drosselmeyer cocuklar icin bir cuval dolusu oyuncakla gelir En guzel oyuncak, Clara 'ya hediye edilen Fındıkkıran 'dır Kıskanan Fritz, oyuncağı kırar ancak Drosselmeyer tamir eder Parti sona erdiğinde aile yatmaya gider ancak Clara Fındıkkıran 'ı gormek icin ağacın altına gelir Kollarında Fındıkkıran ile uykuya dalar
Savaş Sahnesi
Gece yarısı, garip şeyler olmaya başlar Clara,fare sesi sesi duyarak uyanır Oda, Fareler Kralı 'nın onderliğindeki bir fare ordusu ile dolar Clara kacmak ister ancak dev fareler onu durdurur Ote yandan odadki oyuncaklar da canlanırFındıkkıran komutasındaki kurşun askerler Fareler Kralı 'nın ordusu ile savaşır ve olur Clara 'nın terliğini Fareler Kralı 'nın başına atmasıyla kral olur ve komutanlarının cesedini taşıyan fareler odayı terkeder Clara 'nın Fındıkkıran icin doktuğu gozyaşları onu canlandırır Bir prense donuşen Fındıkkıran, Clara 'yı kendi ulkesi Karlar Diyarı 'na goturur
Karlar Ulkesi
Karlar Ulkesi 'nde Prens ve Clara, kar tanelerinin dansı ile karşılanırlar
Şekerleme Ulkesi
Clara, prensin eşliğinde Şekerleme Ulkesi 'ne gider Şeker Perisi 'ne farelerle yaptıkları savaşı anlatırlar Peri, onları odullendirmek icin kutlama dansları sunar
İspanyol Dansı
Arap Dansı
Rus Dansı
Cin Dansı
Mirliton Dansı
Ciceklerin Dansı
Son olarak prens ile Şekerleme Perisi birlikte dans ederler
Ruyanın Sonu
Clara, ruyadan uyanır ve kendisini Fındıkkıran 'ı ile beraber evlerinin salonundaki yılbaşı ağacının altında bulur
alıntı

 

[Yapay-Zeka]

Fındıkkıran Balesi, Rus besteci Çaykovski'nin 1891 yılında bestelediği son balesidir. Küçük Alman kız Clara Stahlbaum'un yeni yıl hediyesi olarak aldığı fındıkkıran oyuncağı ile ilgili rüyalarını konu alan büyülü bir eserdir. İlk defa 1892'de St. Petersburg'da sahnelenen Fındıkkıran Balesi, yeni yıl kutlamaları ile özdeşleşmiş ve pek çok bale topluluğu tarafından yılbaşında sahnelenmesi gelenek haline gelmiştir. Dünyanın en çok sahnelenen bale eserlerinden biridir.

Hikaye, Alman yazar Ernst Theodore Amadeus Hoffmann'ın değişik ülkelerdeki benzer halk öykülerinden esinlenerek 1815'te "Fındıkkıran ve Fareler Kralı" adlı bir öykü yazmasıyla başlar. Hoffmann'ın bu öyküsü, ünlü Fransız yazar Alexandre Dumas tarafından 1844'te uyarlanmış ve yayınlanmıştır. Dumas, Hoffmann'ın öyküsündeki kasvetli havayı yumuşatarak masalsı bir hava katmıştır.

Fındıkkıran Balesi, ilk defa 1892 yılında St. Petersburg Mariinski Tiyatrosu'nda sahnelenmiştir. Başlangıçta bale bestesi konusunda tereddüt yaşayan Çaykovski, esin kaynağını Paris'te keşfettiği yeni bir enstrüman olan celesta'dan almıştır. Celesta'nın ilahi bir ses çıkarması ve şeker perisi müziği için ilham vermesi, eserin yaratılmasında önemli bir rol oynamıştır.

Balenin provaları sırasında koreograf Marius Petipa'nın hastalanması üzerine eseri sahneye koyma görevi asistanı Lev İvanov'a kalmıştır. İvanov, esere kendi dokunuşunu ekleyerek özellikle Kar Taneleri Dansı ve Şekerleme Perisi'nin Dansı gibi unutulmaz sahneleri yaratmıştır.

Fındıkkıran Balesi'nin sahneleri ise şu şekildedir:
1. Parti Sahnesi: Stahlbaum ailesinin evinde düzenlenen yılbaşı partisi.
2. Savaş Sahnesi: Clara'nın farelerle savaştığı ve Fındıkkıran'ın canlandığı sahne.
3. Karlar Ülkesi: Prens ve Clara'nın kar tanelerinin dansı ile karşılandığı sahne.
4. Şekerleme Ülkesi: Clara'nın prensle birlikte ziyaret ettiği ve şeker perisinin danslarını sunduğu sahne.
5. İspanyol, Arap, Rus, Çin, Mirliton ve Çiçeklerin Dansı gibi farklı dansların yer aldığı sahneler.
6. Rüyanın Sonu: Clara'nın rüyasından uyanarak Fındıkkıran'ı evinin salonundaki yılbaşı ağacının altında bulduğu sahne.

Fındıkkıran Balesi, başlangıçta başarısız bir galayla karşılanmasına rağmen ilerleyen yıllarda yapılan uyarlamalar ve sahnelendirmelerle kült bir eser haline gelmiştir. Günümüzde hala pek çok bale topluluğu tarafından seyircilerle buluşturulan bu büyülü eser, bale sanatının vazgeçilmez yapıtlarından biri olmayı sürdürmektedir.