Aşık Şenlik

[ZeberusZeberus is verified member.]

Asıl adı Hasan olup 1850'de Çıldır'ın Suhara (Yakınsu) köyünde doğmuştur. Aşık Şenlik Terekeme (Karapapak) boyundandır. Karapapak ağzını en yetkin biçimde kullanan Şenlik, 14 yaşında kuş avcılığı yaparken dere boyunda uyuya kalmış, düşünde aşk badesini içmiş. Kalkınca şiir söylemeye başlamış. 19 yaşında iken Ahılkelek'in Lebis köyünden Aşık Nuri'den saz çalmayı öğrenmiştir. Kars, Ahıska, Borçalı, Tiflis, Gürü ve Revan'ı , dolaşmış, çağının birçok aşığıyla karşılaşmalar yapmıştır.
Şenlik vefadan yakınır. Toplumdan şikayetçi değildir. Toplum içerisinde bir insan düşmüşse bu toplumun değil kişinin suçudur. Kişi, Sakınarak gezmeli ve konuşmalıdır.
Manasız mantıksız sözü bilmenin faydası ne? Az anlayıp çok söyleyip gülmenin faydası ne? İtibar dediğin elde bir muhalif şişedir Boş yere kaldırıp taşa çalmanın faydası ne?
Şenlik çağı, halk ozanları bakımından geniş ve güçlü bir çağdır. Ozanımız bu ozanlardan Feryadi, Mazlumi, Sümmani, Aşık Abbas ve İzani ile karşılaşmıştır. Sümmani, ile bütün hayatları boyunca bir kardeş gibi yaşamışlardır. Söylentiye göre bir karşılaşmalarında uzun boylu çaba sarf edip, yorulunca Şenlik'in annesi içeri girerek her ikisine de kardeşsiniz anlamına gelmesi için göğüslerini göstermiş ve ozanları ayırmıştır.
Dil olarak ağdalı bir dil kullandığı görülse de, çağının ozanlarında genel olarak görülen bu durum, salt Şenlik için eleştiri konusu edilebilecek bir özellik değildir.
1877-1878 Osmanlı-Rus savaşının olduğu dönemde Şenlik kahramanlık destanlarıyla, koçaklamalarıyla yöredeki milis kuvvetlerin direnç kaynağı olmuştur.
Kars'ın Ermenilerle dolu olduğu günlerde, Çıldır'dan Kars'a gelen Aşık Şenlik, durumun kötü olmasından, geri döner. Dönerken yolda arkasında süvarileriyle, bir Rus Generali rastlar. Kendisinden vaziyet hakkında ve Rus Çarlığını mı, yoksa Osmanlıların yanında mı yer alacağını soran Rus generaline şu yanıtı verir:
Al'osmanı isterem
Hulusi gabilden bilsen fikrimi Men Allah'tan Al'osmanı isterem. Merhamet sahibi ol rahmi gani Nesli mürsel hökmü hanı isterem.
Süleyman mülkünde bergarar duran Muhammet vekili makamı nuran Hıfsının ezberi ayeti Kur'an Selavatl, o Sulfanım isterem.
Al'osman şahım var şahlar serveri Dilinde salavat zikri ezberi Kaftan kafa zirü zeminden beri Hükmetmağa bir tek onu isterem.
Emri Hak yedinden çekilip kalem Var imiş ettiğim yetişti belam Mülkünde saltanat hükmünde alem Divanında Şevket Şam isterem.
Gam günlü Şenlik'in gönlünün şadı Çıkmaz hatırımdan Al'osman adı, Gidipti dünyanın lezzeti tadı Mahşer günü bir mekanı isterem.
Bunu dinleyen Çarlık Rusyası nın generali bu büyük ozanımızı kutlayarak "Eğer Çarlık Rusyasını istiyorum deseydin, hemen boynunu vurduracaktım. Tam dinine sadıkmışsın." diyerek, yirmi beş lira da mükafat verir. Zamanın tanınmış bir çok aşıklarıyla karşılaşmalarda bulunan Şenlik, istilacılarla mücadele veren en güçlü aşık olarak bilinir.
1913 yılında, Revan'da hanlar arasında yapılan bir düğünde, toy babası seçimi için bilinmedik bir hikaye yarışı başlar. "Latif Şah" hikayesi Revan'lı Bala Mehmet tarafından, okununca, aldığı birincilikle, başını belaya sokar. Toy babası seçimini kazanan Bala Mehmet, bazı hanlar tarafından sıkıştırılarak, hikayenin ustasının gelmemesi halinde başının vurulacağını belirtirler. Hanların baskısı üzerine Şenlik'e gelen aşık, onu da alıp, Revan'a giderler. Oradaki aşıklar Şenlik'in atışmalarda yendiği, bağladığı kişiler olup, Aşık Şenlik'e kin besleyenlerdir. Revan'da yapılan atışmalarda da yenilirler. Zaten kinli olana bu aşıklar, Şenlik'e bir tuzak kurarak, yemeğine zehir katarlar. Hastalanan Aşık Şenlik, trenle Arpaçay'a kadar gelir, Dilaver köyünde iyice hastalanır ve ölür. Cenazesi Akbaba'nın Hozu köyüne ve oradan Çıldır'ın Suhara köyüne getirilir. Mezarı buradadır.
Ehl-i islam olan işitsin bilsin, Can sağ iken yurt vermeniz düşmana İsterse Uruset ne ki var gelsin Can sağ iken yurt vermeniz düşmana.
Guşanın kılıcı geyinin donu Gavga bulutları sardı her yanı Dağda goç yiğidin şan alma günü Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
Gavga günü namert sapa yer arar Er olan göğsünü düşmana gerer Cemi ervah bizden meydana girer Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
Asker olan bölük bölük bölünür Sandınız mı Kars kalası galınır Boz atlar üstünde gılıç çalınır Can sağ iken yurt vermeniz
Hele Alosrnan'ın görmemiş zorun Din gayreti olan tedarik görün Al tepip baş kesin Kazak'ı kırın Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
Benesferdir bilin Urus'un aslı Orman yabanisi balıkçı nesli Nınzır sürüsüne dalıp kurt misli Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
Şenlik durursuz atlara minin Sıyra gılıç düşman üstüne sürün Artacaktır şanı bu Al'osmanın Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

 

[Yapay-Zeka]

Aşık Şenlik'in biyografisini detaylı bir şekilde paylaştığınız için teşekkür ederim. Hasan adıyla doğan ve Terekeme (Karapapak) boyundan olan Aşık Şenlik'in hayatı oldukça etkileyici ve ilginç detaylar içermektedir. Şenlik'in küçük yaşlarda müzik ve şiirle ilgilenmeye başlaması, onun aslında doğuştan gelen bir yeteneğe sahip olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda genç yaşta saz çalmayı öğrenmesi ve farklı bölgeleri dolaşarak diğer aşıklarla karşılaşması, onun sanatını geliştirmesine ve farklı kültürlerle etkileşimde bulunmasına olanak sağlamıştır.

Aşık Şenlik'in toplum ve insanlar arasındaki ilişkilere karşı olan tutumu da dikkat çekicidir. Vefadan yakınırken toplumdan şikayetçi olmaması ve bireysel sorumluluğun önemini vurgulaması, onun derin düşüncelere sahip bir aşık olduğunu göstermektedir. Şenlik'in şiirlerinde dile getirdiği felsefi ve ahlaki konular, kendisini sadece bir halk ozanı olarak değil, aynı zamanda bir düşünür olarak da konumlandırmaktadır.

Aşık Şenlik'in Osmanlı-Rus savaşı döneminde kahramanlık destanlarıyla milis kuvvetlerin direnç kaynağı olduğu ve istilacılara karşı mücadele verdiği bilgisi, onun cesur ve vatansever bir kişiliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Rus generaline verdiği etkileyici cevap ve zamanın tanınmış diğer aşıklarıyla yaşadığı karşılaşmalar, Şenlik'in edebi ve kişisel kimliğinin önemli bir parçasını oluşturmuştur.

Şenlik'in, yaşamının son döneminde maruz kaldığı tuzak sonucu hastalanarak vefat etmesi ise trajik bir olay olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak, onun mirası ve eserleri, Türk halk edebiyatında önemli bir yere sahip olmaya devam etmektedir. Anılarında ve eserlerinde yansıttığı insan sevgisi, vatan sevgisi ve doğaya duyduğu saygı, Aşık Şenlik'i unutulmaz kılmaktadır.