haberci
Efsanevi Üye
Puan
38
Çözümler
0
Artvin'in Yöresel Kıyafeti,
Artvin Yöresi Kıyafetleri,
Artvinin Kıyafetleri
Artvinin Bölgesel Kıyafetleri
Artvin ilinde giyim kuşam çeşitlilik talep etmektedir Bu farklılık sahil kesimlerinde ayrı, iç kesimlerde bambaşka renk,desen ve fonksiyon olarak ortaya çıkmaktadır Bu zenginlikler bilhassa bayan kıyafetlerinde, başlıklarında, yazmalarda vb görülebilmektedir
ERKEK 1Kabalak Kastol
2 Çoka (Ceket)
3 Göğüslük
4 Şal (Pantolon)
5 Çorap
6 Tozluk
7 Çapula – Yemeni
8 Fişeklik
9 Gömlek
10 Çizme
KADIN
1 Üçetek
2 Sıkman (Yelek)
3 Dizlik
4 Kuşak Peştemal
5 Fes
6 Mahmudiye
7 – Çorap
8 Çapulla Yemeni
9 Şalvar
Dağlık bir alan olan Artvin de giysiler hesaplı ve sosyal şartlara uyum göstermiştir Doğrusu tüm bölgelerde bu kaide geçerlidir Vaktiyle Şal Çuha denen ve tezgahlarda dokunan kalın kumaşlar giyilirdi Bu kumaşlar genellikle keçi kılından dokunurdu Kıllar iğle iğrilerek ip haline getirilir kuyu denen tezgahlarda dokunurdu
Erkek
Altta şalvar, arkası geniş ve yarım poturlu ağı ise azıcık düşükçe alta dürüst daralan bir şekildedir Şalvarın en daha aşağı kısmına önceleri üçgenin taban olmayan kenarı tabanına geçecek şekilde ip bağlanırdır Daha sonraları topuktan bir karış yukarı doğru yana düğmeler dikilmeye başlanmıştır Bu oturup kalkarken yukarı sıvanmayı önler Bilahare bu ikip yerini geniş lastik alır Yeniden yörenin çok dağlık olması tarım ve hayvancılıkla uğraşma gereği şalvarın şeklini etkilemiştir Daha sonraları bu şalvarın yerini İngiliz külotu denen pantolonlar almıştır Bunun özelliği daha alçak taraf yine sıcacık arkada potur değil diz ile bel arası kavisli bir şekilde olup dizden altında yana düğmelidir Ayakta ise bilindiği gibi çarık Çarık daha fazla iç kesimde giyilmektedir Yağmurlu iklim bunu gerektirmiştir Yine ayakta yün ve diz boyu çoraplar giyilir Bu gün giyilen çizme daha fazla Hopa ve Arhavi gibi kıyı kesimlerinde gelişmiştir Yağmurun pozitif oluşu, sahil halkının balıkçılıkla uğraşması buna sebeptir Kakbul çarıklar öküz derisindendir Vücudun üst kısmında içte gömlek vardır
Ön tarafı açık ve düğmelidir Boğaz kenarında siyah şeritler bulunur Bunlar süsleme olmayıp kiri göstermemek için uygulanmıştır Boğaz yarım dik yaka şeklindedir Cepken denilen üst giysisi şalvar gibi Şal Çuha denen ve tezgâhlar da dokunan kumaşlardan olurdu Ön tarafı elips biçiminde açıktır Bağlandığı zaman belden sol taraf sağın üstüne kazanç ve boğaz ile göğüs arası V biçiminde olur Kenarları sarı ya da beyaz şerit ilk kez kabalak denilen başlık bulunur Mısırın çok yaygın oluşu kabalağa bundan başka püskül takılmasını sonuçlanmıştır Ayrıca süsleme keza de amblem 'dür
Kabalağın yanları uzun olur Bazen yanlar başa sarılırken bazen yüzü ve boğazı gözetmek için kullanılır Kıyı kesimlerinde kuşağın yerini kemer alır
Cumhuriyet dönemine dek yöredeki en dikkat çeken erkek giysisi, yerli yünden köy tezgahlarında dokunan ve şal adı verilen vahşi kumaştan dikilmiş şalvar ve çuha idi Genç kızlar ise fistan ve üzerine sıkma yelek giyerlerdi Bellerine kuşak sararlar, başlarına tepesi düz fes, bunun üzerine renkli yazma, en üzerine de beyaz uzun ve bir örtü (leçek) örterlerdi Fesin altına Mahmudiye olarak adlandırılan para takarlardı Yazma üstüne alından bütün şerit halinde dolayan poşu takılırdı Ayaklarına yünden örülmüş çorap giyilirdi Ayağa çapula ve yemeni adı bahşedilen ayakkabılar giyilirdi
Kadin
Canfes
Has ipekten kumaştır Bu kumaştan kaftan, koçik, çeketa, boylama, palto gibi kıyafetler dikilirdi Gösterişli bir bez olduğu için özel günlerde giyilirdi Zenginlere ağalara beylere kasten bir kumaştır Bu isim kız çocuklarına isim olarak verildiğine kadar halk müziği aralarında saygıdeğer bir yeri olmalıdır
Kutnu
Kadınların düğünlerde, özel günlerde giydikleri bir kumaştır Koçik, etkelik, çeketa gibi giysiler yapılır, pul boncuk gibi aksesuarla süslenirdi
Pamuklu Bez
Ipek ve pamuk karışımıdır Kofta ve eteklik dikilirdi
Şal
Kuzu yününden yapılan ipin el tezgahlarında dokunan kumaştır Peştamal dokunurdu
Üçetek
Şavşat, Artvin' in merkez köyleri, Yusufeli, Ardanuç ve Borçka'nın iç kısımlarıyla Arhavi ve Hopa' nın merkeze yakın köylerinde giyilmekte olup bu gün bile bazı köylerde üçeteğe rastlanmaktadır Üçetek çoğunlukla düğünlerde ve bayramlarda giyilir Yalnız kışın soğuktan korunmak için devamlı giyildiği tespit edilmiştir Ön tarafı tamamen açık, belden az aşağıdan itibaren iki yırtmacı bulunmaktadır Çoğunlukla kalın ve aydınlık kumaştan olur
Fistan
Sıcacık hareket edebilmek için daha aşağı tarafı epeyce geniştir Beli bol ve üçgenin taban olmayan kenarı topuğuna değin uzunluğu vardır Etek kısmına süs şeritleri konur Ön tarafı boğazdan göğüs altına dek açıktır V şeklindeki yakanın kenarları da şeritlerle süslenir Şeritler üstüne düğmeler dikilir Bu düğmeler daha çok gelinlik genç kızlarda görülür Kolları uzundur ve ucu şeritlidir Ara Sıra üç etek giyilmeden sadece fitan giyilir
Şalvar
Boldur ve topuğa dek iner Topukta düğme ile bağlanır Ağ kısmı geniş olur Şalvarın genişliği Anadolu kanının özellikle gurbetçi bölgeler de bolca işi yüklenmesi ve çok çalışması nedeni ile genişliğe gerek duyulduğundandır Şalvarlar öbür giysilere nazaran daha kalın kumaşlardan yapılır Daha Aşağı kısmına yani topuktan 2025 cm yukarı dek daha kalın şal bez dikilir Bunlara mahallinde tozluk denir *
Artvin Yöresi Kıyafetleri,
Artvinin Kıyafetleri
Artvinin Bölgesel Kıyafetleri
Artvin ilinde giyim kuşam çeşitlilik talep etmektedir Bu farklılık sahil kesimlerinde ayrı, iç kesimlerde bambaşka renk,desen ve fonksiyon olarak ortaya çıkmaktadır Bu zenginlikler bilhassa bayan kıyafetlerinde, başlıklarında, yazmalarda vb görülebilmektedir
ERKEK 1Kabalak Kastol
2 Çoka (Ceket)
3 Göğüslük
4 Şal (Pantolon)
5 Çorap
6 Tozluk
7 Çapula – Yemeni
8 Fişeklik
9 Gömlek
10 Çizme
KADIN
1 Üçetek
2 Sıkman (Yelek)
3 Dizlik
4 Kuşak Peştemal
5 Fes
6 Mahmudiye
7 – Çorap
8 Çapulla Yemeni
9 Şalvar
Dağlık bir alan olan Artvin de giysiler hesaplı ve sosyal şartlara uyum göstermiştir Doğrusu tüm bölgelerde bu kaide geçerlidir Vaktiyle Şal Çuha denen ve tezgahlarda dokunan kalın kumaşlar giyilirdi Bu kumaşlar genellikle keçi kılından dokunurdu Kıllar iğle iğrilerek ip haline getirilir kuyu denen tezgahlarda dokunurdu
Erkek
Altta şalvar, arkası geniş ve yarım poturlu ağı ise azıcık düşükçe alta dürüst daralan bir şekildedir Şalvarın en daha aşağı kısmına önceleri üçgenin taban olmayan kenarı tabanına geçecek şekilde ip bağlanırdır Daha sonraları topuktan bir karış yukarı doğru yana düğmeler dikilmeye başlanmıştır Bu oturup kalkarken yukarı sıvanmayı önler Bilahare bu ikip yerini geniş lastik alır Yeniden yörenin çok dağlık olması tarım ve hayvancılıkla uğraşma gereği şalvarın şeklini etkilemiştir Daha sonraları bu şalvarın yerini İngiliz külotu denen pantolonlar almıştır Bunun özelliği daha alçak taraf yine sıcacık arkada potur değil diz ile bel arası kavisli bir şekilde olup dizden altında yana düğmelidir Ayakta ise bilindiği gibi çarık Çarık daha fazla iç kesimde giyilmektedir Yağmurlu iklim bunu gerektirmiştir Yine ayakta yün ve diz boyu çoraplar giyilir Bu gün giyilen çizme daha fazla Hopa ve Arhavi gibi kıyı kesimlerinde gelişmiştir Yağmurun pozitif oluşu, sahil halkının balıkçılıkla uğraşması buna sebeptir Kakbul çarıklar öküz derisindendir Vücudun üst kısmında içte gömlek vardır
Ön tarafı açık ve düğmelidir Boğaz kenarında siyah şeritler bulunur Bunlar süsleme olmayıp kiri göstermemek için uygulanmıştır Boğaz yarım dik yaka şeklindedir Cepken denilen üst giysisi şalvar gibi Şal Çuha denen ve tezgâhlar da dokunan kumaşlardan olurdu Ön tarafı elips biçiminde açıktır Bağlandığı zaman belden sol taraf sağın üstüne kazanç ve boğaz ile göğüs arası V biçiminde olur Kenarları sarı ya da beyaz şerit ilk kez kabalak denilen başlık bulunur Mısırın çok yaygın oluşu kabalağa bundan başka püskül takılmasını sonuçlanmıştır Ayrıca süsleme keza de amblem 'dür
Kabalağın yanları uzun olur Bazen yanlar başa sarılırken bazen yüzü ve boğazı gözetmek için kullanılır Kıyı kesimlerinde kuşağın yerini kemer alır
Cumhuriyet dönemine dek yöredeki en dikkat çeken erkek giysisi, yerli yünden köy tezgahlarında dokunan ve şal adı verilen vahşi kumaştan dikilmiş şalvar ve çuha idi Genç kızlar ise fistan ve üzerine sıkma yelek giyerlerdi Bellerine kuşak sararlar, başlarına tepesi düz fes, bunun üzerine renkli yazma, en üzerine de beyaz uzun ve bir örtü (leçek) örterlerdi Fesin altına Mahmudiye olarak adlandırılan para takarlardı Yazma üstüne alından bütün şerit halinde dolayan poşu takılırdı Ayaklarına yünden örülmüş çorap giyilirdi Ayağa çapula ve yemeni adı bahşedilen ayakkabılar giyilirdi
Kadin
Canfes
Has ipekten kumaştır Bu kumaştan kaftan, koçik, çeketa, boylama, palto gibi kıyafetler dikilirdi Gösterişli bir bez olduğu için özel günlerde giyilirdi Zenginlere ağalara beylere kasten bir kumaştır Bu isim kız çocuklarına isim olarak verildiğine kadar halk müziği aralarında saygıdeğer bir yeri olmalıdır
Kutnu
Kadınların düğünlerde, özel günlerde giydikleri bir kumaştır Koçik, etkelik, çeketa gibi giysiler yapılır, pul boncuk gibi aksesuarla süslenirdi
Pamuklu Bez
Ipek ve pamuk karışımıdır Kofta ve eteklik dikilirdi
Şal
Kuzu yününden yapılan ipin el tezgahlarında dokunan kumaştır Peştamal dokunurdu
Üçetek
Şavşat, Artvin' in merkez köyleri, Yusufeli, Ardanuç ve Borçka'nın iç kısımlarıyla Arhavi ve Hopa' nın merkeze yakın köylerinde giyilmekte olup bu gün bile bazı köylerde üçeteğe rastlanmaktadır Üçetek çoğunlukla düğünlerde ve bayramlarda giyilir Yalnız kışın soğuktan korunmak için devamlı giyildiği tespit edilmiştir Ön tarafı tamamen açık, belden az aşağıdan itibaren iki yırtmacı bulunmaktadır Çoğunlukla kalın ve aydınlık kumaştan olur
Fistan
Sıcacık hareket edebilmek için daha aşağı tarafı epeyce geniştir Beli bol ve üçgenin taban olmayan kenarı topuğuna değin uzunluğu vardır Etek kısmına süs şeritleri konur Ön tarafı boğazdan göğüs altına dek açıktır V şeklindeki yakanın kenarları da şeritlerle süslenir Şeritler üstüne düğmeler dikilir Bu düğmeler daha çok gelinlik genç kızlarda görülür Kolları uzundur ve ucu şeritlidir Ara Sıra üç etek giyilmeden sadece fitan giyilir
Şalvar
Boldur ve topuğa dek iner Topukta düğme ile bağlanır Ağ kısmı geniş olur Şalvarın genişliği Anadolu kanının özellikle gurbetçi bölgeler de bolca işi yüklenmesi ve çok çalışması nedeni ile genişliğe gerek duyulduğundandır Şalvarlar öbür giysilere nazaran daha kalın kumaşlardan yapılır Daha Aşağı kısmına yani topuktan 2025 cm yukarı dek daha kalın şal bez dikilir Bunlara mahallinde tozluk denir *