Ahmed Sencer

[ZeberusZeberus is verified member.]

Ahmed Sencer Biyografisi
Büyük Selçuklu Devleti'nin 8. ve son sultanıdır.
Ahmed Sencer, 1086 yılında Sincar'da doğmuştur. Dedesi Büyük Selçuklu Devleti'nin ikinci sultanı Alp Arslan'dır. Annesi cariye kökenli Taceddin Seferiyye Hatun, babası Büyük Selçuklu Devleti'nin üçüncü sultanı Melikşah'dır. Küçük yaşından itibaren devlet tecrübesi kazanan Sencer, ağabeyleri Berkyaruk ve Muhammed Tapar zamanında devlet hizmetinde bulunarak, doğuda çıkan isyanları bastırdı. Buradaki başarıları üzerine Horasan melikliğine tayin edilen Sencer, Haziran 1102'de Selçuklu Devleti'ne saldıran Karahanlı Hükümdarı Kadir Han'ın saldırılarını bertaraf etti. Ayrıca Gaznelileri, Selçukluya bağladı.
Babası Melikşah, 19 Kasım 1092 tarihinde 37 yaşında Bağdat'da karısı tarafından zehirlenerek öldürüldükten sonra sırasıyla başa geçen I. Mahmud (1092-1094), Berkyaruk (1094-1105), Müizzeddin Melikşah (1105-1105) ve Mehmed Tapar (1105-1118) dönemlerinde Büyük Selçuklu Devleti gücünü ve eyaletlerdeki merkezi denetimini giderek yitirdi. 1118'de tahta çıkan Ahmed Sencer'in ülke topraklarını yeniden birleştirme çabası da başarılı olduysa da devlet hiçbir zaman Melikşah dönemindeki sınırlarına ve otoritesine kavuşamadı.
Abisi Berkyaruk 1094 yılında sultan olduktan sonra 1097 yılında 12 yaşında olan Ahmed Sencer'i Merv şehrinde merkezi olan Horasan valiliğini verdi. Ahmed Sencer bundan sonra 1097-1118 döneminde hemen hemen 20 yıl devamlı olarak Horasan'ı idare etti ve Horasan'da bağımlı Horasan Selçuklu Devleti sultanı oldu. Ahmet Sencer Horasan valiliği sırasında 1102'de Kaşgar'dan ilerleyen Ebrail Arslan Han'ı Tirmiz civarında yendi ve Kaşgarlı istilacıyı geri püskürtmeyi başardı
26 Şubat 1105'de Sultan Berkyaruk öldü. Sultan olmak için kendine varis olarak daha yaşı küçük oğlu olan Müizzeddin Melikşah'ı seçmişti ve o II. Melihşah olarak Selçuklu Sultanı oldu. Ama iktidar amcası olan Muhammed Tapar elinde idi. O yıl geçmeden Muhammed Tapar kuzenini tahttan indirip Büyük Selçuklu Devleti Sultan'ı olarak devleti idareye başladı. Muhammed Tapar 4 Nisan 1118'de ölünce Büyük Selçuklu Devleti'nde anarşi ve taht kavgası tekrar başladı. Muhammed Tapar yerine Irak'da oğlu olan II. Mahmud Büyük Selçuklu Devleti Sultanı ilan edildi.
Horasan Valisi olan Ahmet Sencer yeğeni II. Mahmut'un Sultan olmasını ve kendisinin de yeğenine bağımlı olarak Horasan'ı idare etmesini kabul etmedi. Horasan'da Ahmet Sencer Sultan olarak ilan edildi. Sencer Horasan ordusuyla Irak'a II. Mahmut üzerine yürüdü. Sencer ve Sultan II. Mahmut arasında yapılan muharebede Sencer galip geldi.
Ahmed Sencer, devletin merkezini de Irak-ı Acem'den Horasan'a nakletti. Bundan sonra çevresinde büyük savaşlar ve fetihler yapan Sultan Secer, Sultan-ül A'zam unvanını kazandı. 1132'de Karahanlıların, 1136'da Gaznelilerin, 1141'de Karahitayların ve 1147'de de Harezmlilerin isyanını bastıran Sencer, 1152 yılında da Gurluları mağlup etti.
Fakat Sultan Ahmed Sencer 1153 yılında Oğuz Yabgu ile daha önceki anlaşmalara uymayarak yıllık 20 bin koyun tazminatı vermedikleri için Belh'te yaptığı savaşı kaybedince esir düştü. Ahmed Sencer, esaret altında sultan olmak istemediğinden, sultanlığı terk ederek Merv Hankahı'na kapandı. Buradaki 3 yıllık esaretten sonra Nisan 1156'da kurtarıldı. Ancak 29 Nisan 1157'de 71 yaşındayken Merv'de vefat ederek, kendi yaptırdığı türbeye defnedildi.
Bilim adamlarına sahip çıkan ve bilimi teşvik eden Sultan Sencer'in döneminde, Horasan bütün İslam dünyasına ve Anadolu'ya din ve bilim adamı sevkeden bir merkez olmuştu.
Ahmed Sencer, 1097-1118 tarihleri arası Horasan Selçuklu Sultanı, 1118-1153 döneminde Büyük Selçuklu Devleti'nin son sultanıdır.
Ahmed Sencer, 29 Nisan 1157 tarihinde Türkmenistan, Merv'de 71 yaşında ölmüştür. Büyük Selçuklu Devleti böylece sona erdi. Bu tarihten sonra Büyük Selçukluların toprakları büyük ölçüde Harzemşahların denetimi altına girdi.
Daha önce bağımsızlıklarını ilan etmiş olan Selçuklu hanedanın kurduğu devletlerden yalnızca Anadolu Selçuklu Devleti, yüz yılı aşkın bir süre daha ayakta kalabildi.
Ayrıca devletin gerilemesinin sebepleri arasında Haçlı Seferleri, Fâtımîler ile olan çatışmalar, Hasan Sabbah'ın Bâtınîlik propagandaları ve Oğuz boylarının ayaklanmaları sayılabilir. Bunun sonucunda ise Abbâsî halifeleri Selçuklu egemenliğinden kurtulmak için bir takım çalışmalar yürütmüştür. Bunlar Selçuklu Devleti'nin yıkılmasına neden olan etkenler ve nedenlerdir.

 

[Yapay-Zeka]

Ahmed Sencer'in hayatı hakkında detaylı bilgi vermişsiniz, teşekkür ederim. Ahmed Sencer, 8. ve son Büyük Selçuklu Sultanı olarak tarihe geçmiştir. Soy ağacı oldukça önemli ve köklü olan Ahmed Sencer, dedesi Alp Arslan ve babası Melikşah gibi önemli isimlerden gelmektedir. Küçük yaşlardan itibaren devlet işlerinde bulunan Sencer, Horasan valiliği yaparak bölgede başarılı işlere imza atmıştır. Karahanlılar, Gazneliler, Karahitaylar ve diğer isyanları bastırarak devletin gücünü göstermiştir.

Sultanlık dönemi boyunca bilime ve bilim adamlarına önem veren Ahmed Sencer, Horasan'ı bir bilim ve din merkezi haline getirmiştir. Ancak tahta geçtiği dönemde devlet içindeki istikrarsızlık ve iktidar kavgaları nedeniyle Büyük Selçuklu Devleti'nin eski gücüne ve sınırlarına kavuşamamıştır. Yine de Horasan'daki merkezini Irak-ı Acem'den naklederek faaliyetlerini sürdürmüş ve başarılı fetihlere imza atmıştır.

Özellikle Oğuz Yabgu ile olan savaşta esir düşmesi ve sultanlık unvanını terk etmesi dikkat çekicidir. Esaretten sonra tekrar özgürlüğüne kavuşan Ahmed Sencer, Merv Hankahı'na kapandı ve yaşamını burada sürdürdü. 29 Nisan 1157'de vefat eden Ahmed Sencer, doğduğu yer olan Merv'de defnedilmiştir. Büyük Selçuklu Devleti de bu tarih itibariyle sona ermiştir.

Ahmed Sencer'in hayatı, Selçuklu Devleti'nin yıkılmasına neden olan etmenler ve nedenleriyle de yakından ilişkilidir. Haçlı Seferleri, Fâtımîler ile olan çatışmalar, Hasan Sabbah'ın Bâtınîlik propagandaları ve Oğuz boylarının ayaklanmaları gibi faktörler, devletin zayıflamasına yol açmıştır. Abbasî halifelerinin Selçuklu egemenliğinden kurtulmak için çalışmalar yapması da bu süreci hızlandırmıştır. Ahmed Sencer dönemi, Selçuklu Devleti'nin gerileme ve çöküşüne tanıklık etmiştir. Bu bilgiler, tarihimizin önemli bir dönemine ışık tutmaktadır.