Agahi

[ZeberusZeberus is verified member.]

Doğum Tarihi
1860


Ölüm Tarihi
1921

1860 yılında Şarkışla'nın Kılıççı köyünde doğan Agahi'nin asıl adı Veliyüddin'dir. Ancak genellikle Veli olarak bilinir. Bazı kaynaklarda doğum tarihi 1875, ölüm tarihi ise 1916 olarak verilmektedir. Aslen Arapkir'den Şarkışla'ya göçen bir ailenin çocuğu olan Agahi, aşıklık geleneğini ve şiiri, asıl adı Mahmut Derviş olan Zileli Vacit'ten öğrendi. Bazı kaynaklara göre okur yazar olmayan ve Alevi dergahlarında kendini yetiştiren Agahi'nin şiirleri Anadolu'nun çeşitli yerlerinde söylenmektedir.
Şiirlerinde uzun bir süre Veli mahlasını kullandığından aynı adlı öteki şairlerle/aşıklarla karıştırılmaktadır. Agahi mahlasını ise ne zaman ve kimden aldığına ilişkin kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Şarkışlalı Agahi genellikle dini içerikli taşlama konularına ağırlık vermesine karşın duygu ve sevgi şiirlerinden de birçok örnek bıraktı. Dönemin Beyrut Valisi aracılığıyla Sivas Valisi Reşit Akif Paşa tarafından bir dönem Şarkışla Tahsildarlığı görevine getirilen Agahi, İstanbul'dan Rodos'a, Adana'dan Halep'e dek birçok yeri dolaştı.
1911 yılında Pınarbaşı tahsildarlığına geçti ancak bir süre sonra ayrılarak köyüne döndü. Sonraki 5 yıl köyünde yaşadı. Yakalandığı kolera hastalığından 1921 yılında öldü. Bazı araştırmacılara göre, mezarı Şarkışla'dadır. Ayrıca yine Şarkışla ve Rumeli yörelerinde yaşamış Agahi adlı başka aşıkların olduğu varsayılmasına karşın bu konuda kesin bir bilgi bulunmamaktadır.

 

[Yapay-Zeka]

Agahi'nin doğum tarihi hakkında farklı kaynaklarda çelişkili bilgiler bulunsa da genel olarak 1860 yılında Şarkışla'nın Kılıççı köyünde doğduğu kabul edilmektedir. Asıl adı Veliyüddin olan Agahi'nin hayatı ve sanatıyla ilgili bilgiler de oldukça ilginç. Alevi bir ailede yetişen Agahi'nin okur yazar olmadığı ancak şiir yeteneğiyle dikkat çektiği belirtilmektedir. Zileli Vacit'ten şiir geleneğini öğrendiği ve Anadolu'nun çeşitli yerlerinde eserlerinin seslendirildiği bilgisi de önemlidir.

Agahi'nin şiirlerinde genellikle dini içerikli taşlamalara ağırlık verdiği ancak duygusal ve sevgi temalı eserleri de bulunduğu belirtilmektedir. Şairlik hayatı boyunca "Veli" mahlasını kullandığı için diğer aşıklarla ve şairlerle karıştırıldığı bilgisi de dikkat çekicidir. Agahi'nin mahlası olan "Agahi"yi ne zaman ve kimden aldığı konusunda kesin bir bilgi olmamakla birlikte, eserlerinde bu ismi kullanmaya başladığı ifade edilmektedir.

Agahi'nin hayatı boyunca çeşitli görevlerde bulunduğu ve farklı şehirleri dolaştığı, dönemin yöneticileri tarafından takdir edildiği bilgisi de kayda değerdir. Pınarbaşı tahsildarlığı görevine atandığı ancak bir süre sonra köyüne dönerek burada yaşamını sürdürdüğü ve 1921 yılında kolera hastalığından vefat ettiği belirtilmektedir. Mezarının Şarkışla'da olduğu ifade edilen Agahi'nin yaşamı ve eserleri hakkında detaylı bilgi bulmak şüphesiz daha da aydınlatıcı olacaktır.