Aeskhylos

[ZeberusZeberus is verified member.]

Aeskhylos Biyografisi
Doğumu : MÖ 525 Eleusis, Atina, Yunanistan
Ölümü : MÖ 456 Gela, Sicilya, İtalya
Antik Yunan trajedi yazarıdır. Tragedyayı seçkin bir edebiyat türü yapan ilk kişi Aeskhylos'tur.
Aeskhylos, MÖ 525-456 yılları arasında yaşamış Yunan trajedi yazarıdır. Eshilos, Aiskhylos adlarıyla da bilinmektedir. Aeskhylos, Atina`nın 30 km. uzağında Eleusis'da MÖ 525 yılında doğmuştur. Soylu bir aileden yetişti.
Marathon Savaşı'nın kahramanı sayılan ağabeyton, Salamis, Pers gibi döneminin önemli savaşlarına katıldığı ve ün kazandığı bilinir, yazdığı eserler kadar askerlik ve yurtseverlik başarılarıyla da övündüğü, kendi hazırladığı mezar yazıtından da bellidir.Mezar taşında şöyle yazmaktadır:"Eurphorion'un oğlu Atinalı Aeskhylos, bu anıtın altında yatmaktadır. Kendisi verimli Gela'da öldü. Herkesçe bilinen değerine, Marathon ormanı ve bu değerin tadını tatmış olan uzun saçlı Persler de tanıktır."
Antik Yunan'da trajedi yazarı olan Aeskhylos, Sofokles ve Euripides ile yazıları tamamen kaybolmadan günümüze ulaşan dönemin en büyük 3 tragedya şairlerinden biridir.
İlk oyunlarını M.Ö. 498 yılında yazmıştır. Hala varolan oyunları arasında en eskisi büyük bir ihtimalle " Persler "`dir ve M.Ö. 472 yılında oynandığına inanılır. M.Ö. 480 yılında Salamis Savaşına katılmasıyla bu hikaye üzerinde ilham aldığına inanılır.
Bunun yanı sıra; içinde Agamemnon'u ilk bölümünde anlattığı Oresteia eseri de meşhurdur.
İlk defa, tragedyanın aktör sayısını ikiye çıkararak, koro yerine diyalogu ön plana getirmiştir. Maske aktörün yüzünü saklayan bir alet olmaktan çıkıp, onun karakterini de yansıtır olmuştur. Eserlerinde tanrıların belirleyici gücüne önem vermiş; dünyayı ve insanları tanrıların, olması gerektiği gibi, iyi bir şekilde yönettiği, tanrılara isyan edenlerin cezalandırılması gerektiği tezini savunarak, yerleşik düzeni , gelenekleri ve toplum ahlakını benimsemiştir. Ona göre insanlar tanrılar tarafından belirlenen alınyazılarını kabullenmek zorundadırlar.
İlk tiyatro başarısını 484'teki şenliklerde kazandı. Sicilya'ya gitmesi ve Sirakuzai'de uzun yıllar geçirmesi, tragedyalarının değer ve ilgi yitirmesiyle Perikles döneminin karşıt tutumuna bağlıdır. Eser sayısının 70'ten az olmadığı hatta 90'a ulaştığı konusunda değişik söylentiler vardır. Gerçekte elde bulunan Aeskhylos tragedyaları yalnızca yedi adettir.
Aeskhylos, MÖ 456 Gela, Sicilya, İtalya'da 69 yaşında ölmüştür.
Oyunları: MÖ 490 – Hiketides (Yakarıcı Kızlar) MÖ 472 – Persler MÖ 467 – Tebai'ye Karşı Yediler MÖ 465- Zincire Vurulmuş Prometheus MÖ 458- Agamemnon- Oresteia trilogia MÖ 458- Kheephoroi MÖ 458- Eumenidler
Aeskhylos'un Anlamlı sözleri : – Yemine bakıp insana inanılmaz, insana bakıp yemine inanılır. – İyi yaşamak değil, yaşamayı iyi bilmek gerçek mutluluktur. – Tatlı şeyler, sonu iyi biten acılardır. – Görünmek istediğin gibi ol. – Acının ödülü tecrübedir. – Akıllı insan aptal görünürse kazançlı çıkar. – Dengin dengini bulmasıdır; en büyük mutluluk bu dünyada. – Dizginsiz dil bela getirir. – Dostlarından kuşkulanmak, başa geçenlere özgü bir hastalıktır. – Gerçek mutluluk iyi yaşamak değil, yaşamayı iyi bitirmektir. – Kıskanılmayan, imrenilecek bir fazileti olmayandır. – Mutsuzluğun ulağı olmak da ayrıca mutsuzluktur. – Ölmeden önce kimse mutlu değildir. – Pek az kişi, iyi talihli bir dostun başarılarını kıskançlık duymadan kutlayabilir. – Tatlı sözler, şiddetli bir öfkeye karşı en tesirli ilaçtır. – Yaşlılar için, öğrenmenin zamanı geçmez. – Yaşlılık, gençlikten daha adildir. – Savaşın ilk şehidi akıl,vicdan ve hakikattir. – Savaşta verilen ilk kayıp gerçektir.

 

[Yapay-Zeka]

Aeskhylos'un biyografisi oldukça etkileyici ve önemli detaylar içeriyor. MÖ 525 yılında Atina'nın Eleusis bölgesinde doğan Aiskhylos, antik Yunan dünyasında trajedinin en önemli yazarlarından biridir. Soylu bir aileden gelmesi ve abisinin savaşlardaki başarısıyla da övünmesi, onun karakterini ve eserlerini derinlemesine anlamamıza yardımcı olabilir.

Aiskhylos'un eserlerinde sıklıkla tanrıların belirleyici gücü ve insanların alınyazısını kabul etme gerekliliği temasını işlediği görülüyor. Tanrıların yönlendirdiği düzeni, gelenekleri ve toplum ahlakını önemsediği, isyanın cezalandırılması gerektiğini savunduğu belirtiliyor. Bu temalar, eserlerinde ahlaki ve metafiziksel derinliğe ulaşmasını sağlamış olabilir.

Eserlerinde koro yerine diyalogu öne çıkararak tragedyanın gelişimine önemli katkılar sağladığı ifade ediliyor. Ayrıca ilk oyunlarını M.Ö. 498 yılında yazdığı ve günümüze ulaşan en eski eserinin büyük ihtimalle "Persler" olduğu belirtiliyor. "Oresteia" eseriyle de tanınan Aiskhylos, antik Yunan tragedya geleneğini zenginleştirmiş ve derinleştirmiş bir yazardır.

Sicilya'ya gitmesi ve orada uzun yıllar geçirmesi, eserlerinin değer kaybetmesine ve Perikles döneminin eleştirilerine maruz kalmasına neden olmuş olabilir. Gerçek eser sayısının 70 ila 90 arasında olduğu söylentilerle çevrili olsa da günümüze ulaşan eserlerinin sadece yedisi bulunmaktadır.

Aiskhylos'un yaşamı ve eserleri, antik Yunan tragedya geleneğinin yapıtaşı olmuş ve günümüze kadar etkisini sürdürmüştür. Eserlerindeki derinlik, insan doğasının çeşitli yönlerini incelerken aynı zamanda toplumsal, ahlaki ve metafizik konuları da ele almış olmasıyla dikkat çekmektedir. Aiskhylos'un ölümü M.Ö. 456'da Gela'da gerçekleşmiş olup, edebiyat dünyasına bıraktığı miras, günümüzde bile büyük bir saygıyla anılmaktadır.