S
SoruCevap
Bir bebeğin hayatının ikinci yılında olup bitenler hayatın öteki evrelerinde olup bitenlerden neredeyse çok daha fazladır. Birinci öpücükler, birinci kucaklaşmalar, birinci sözcükler, birinci cümlecikler, fizikî çevreyi birinci keşifler... Tüm bu gözle görünür gelişmelerin yanı sıra en az bunlar kadar kıymetli fakat daha az görünür bir gelişme vardır ki, ekseriyetle bu husus üstüne çok az konuşulur: Sorun Çözme Mahareti
Ömrün ikinci yılının birinci yarısında çocuk dünyanın nasıl işlediğine dair yenş ve heyecan verici şeyler öğrenmektedir. Ömrün sonraki yıllarındaki mantıklı düşünme kapasitesinin temelinde çocuğunuz bu periyot boyunca denediği ve tecrübelerinden öğrendiği birinci sorun çözme davranışları olduğunu söylersek ne düşünürdünüz? Daha az görünür olduğu için üstüne daha konuşulsa ve daha az coşkuyla karşılansa da hayatın ikinci yılının birinci yarısında gösterilen sorun çözme marifetleri çocuğun ilerideki yaşantısı için son derece değerli bir temel teşkil etmektedir. Evet, durum tam olarak böyle!
Bu periyot boyunca ne üzere davranışları gözlemleyerek çocuğunuzun sorun çözme hünerlerini takip edebileceğinize ve coşkuyla karşılık vererek onun o şimdi tomurcuklanan özgüvenini pekiştirebileceğinize gelince şöyle örnekler vermek mümkün: Çocuğunuz sizin dikkatinizi çekmek ve yüzünüzde bir gülümseme görmek istiyorsa ne üzere davranışlar sergileyebileceğine dair bir davranış repertuarına sahiptir. Çıkardığı bir sesin sizin gözlerinin şaşkınlıkla açılıp komik bir yüz sözüne büründüğünüzü görmek onu eğlendirdiği için, birebir sesi tekraren çıkarabilir. Zira bu iki olay akışı ortasındaki ilişkiyi idrak etmeye başlamıştır: "Eğer annemin o komik ve tuhaf yüz tabirini görmek istiyorsam şu tuhaf sesi çıkarmalıyım." Ortadaki hassas ilişkiyi, mantık zincirini ve neden sonuç bağlantısını görebiliyor musunuz? Veya, buzdolabında çok sevdiği bir yiyeceğin olduğunu biliyor lakin kendisinin direkt o yiyeceğe ulaşma imkanının olmadığının farkında. Bu durumda çeşitli sözcük denemeleri yaparak sizi elinizde tutacak ve dolaba yanlışsız çekiştirecektir. Böylelikle karşılaştığı bu "sevdiği yiyeceğe ulaşma" sorununu nasıl çözeceğine dair birinci tahlil planını devreye sokmuş olacaktır. Bir düğmeye üst üste bastığı vakit çıkan eğlenceli sesi fark ettiği andan itibaren o düğmeye tekrar tekrar basmayı deneyecektir. Kulağı o eğlenceli sesi her aradığında ne yapması gerektiğinin farkındadır: "Git ve parmaklarını o düğmeye bas". Veya, sevdiği bir oyuncak kendisinin kolunu uzatarak direkt uzanamayacağı bir yerde mi? Minik baş çabucak çalışmaya başlar. Hayatındaki bu birinci kederleri çözmeyi öğrenmelidir ki ömrün sonraki yıllarında karşılaştığı tüm başka sorunlara tahlil geliştirebilme yetisini edinmiş olsun. Aklına bir yükseltiye çıkmak yahut sizi oyuncağa gerçek çekiştirmek gelebilir. Tüm bunları yaptığı vakitlerde çocuğunuzun gözündekş özgüven parıltılarına şahit olmak en az o birinci öpücüğü yahut birinci sözleri kadar heyecan verici olacaktır.
Bu kontakları fark etmek ve ikinci yılın birinci yarısında ortaya çıkan bu neden sonuç davranışlarının değerini kavramak değerli. Zira çocukların sonraki yaşlarındaki mantıklı düşünme hünerlerinin temellerini karşılaştıkları bu birinci minik sorunlar karşısında geliştirdikleri tahliller oluşturur. Sizin tüm bu yeni davranış yetkilerinin farkında olup onu yüreklendirmeniz ve coşkunlukla müsabakanız minik çocuğunuzun büyük işler başardığına dair özgüven hşssetmesine ve kendini hayat üzerinde denetim sahibi ve güçlü hissetmesine neden olacaktır.
Üstte anlatılan örneklere emsal birçok davranış kalıbından kelam etmek mümkün. Bu davranış zincirlerinin ortak özelliği çocuk açısından amaca yönelik ve karşılaştığı rastgele bir gündelik sorunu nasıl çözebileceğine dair fikirler barındırmasıdır. Çocuğunuzu ikinci yılında, tüm öbür konuşma yürüme üzere gözle görünğr gelişmelerin yanı sıra sorun çözme hünerleri açısından gözlemlemeniz hem onun özgüvenini pekiştirmeniz hem de mümkün gelişimsel riskleri erken fark edebilmeniz açısından hayli kıymetlidir.
Ömrün ikinci yılının birinci yarısında çocuk dünyanın nasıl işlediğine dair yenş ve heyecan verici şeyler öğrenmektedir. Ömrün sonraki yıllarındaki mantıklı düşünme kapasitesinin temelinde çocuğunuz bu periyot boyunca denediği ve tecrübelerinden öğrendiği birinci sorun çözme davranışları olduğunu söylersek ne düşünürdünüz? Daha az görünür olduğu için üstüne daha konuşulsa ve daha az coşkuyla karşılansa da hayatın ikinci yılının birinci yarısında gösterilen sorun çözme marifetleri çocuğun ilerideki yaşantısı için son derece değerli bir temel teşkil etmektedir. Evet, durum tam olarak böyle!
Bu periyot boyunca ne üzere davranışları gözlemleyerek çocuğunuzun sorun çözme hünerlerini takip edebileceğinize ve coşkuyla karşılık vererek onun o şimdi tomurcuklanan özgüvenini pekiştirebileceğinize gelince şöyle örnekler vermek mümkün: Çocuğunuz sizin dikkatinizi çekmek ve yüzünüzde bir gülümseme görmek istiyorsa ne üzere davranışlar sergileyebileceğine dair bir davranış repertuarına sahiptir. Çıkardığı bir sesin sizin gözlerinin şaşkınlıkla açılıp komik bir yüz sözüne büründüğünüzü görmek onu eğlendirdiği için, birebir sesi tekraren çıkarabilir. Zira bu iki olay akışı ortasındaki ilişkiyi idrak etmeye başlamıştır: "Eğer annemin o komik ve tuhaf yüz tabirini görmek istiyorsam şu tuhaf sesi çıkarmalıyım." Ortadaki hassas ilişkiyi, mantık zincirini ve neden sonuç bağlantısını görebiliyor musunuz? Veya, buzdolabında çok sevdiği bir yiyeceğin olduğunu biliyor lakin kendisinin direkt o yiyeceğe ulaşma imkanının olmadığının farkında. Bu durumda çeşitli sözcük denemeleri yaparak sizi elinizde tutacak ve dolaba yanlışsız çekiştirecektir. Böylelikle karşılaştığı bu "sevdiği yiyeceğe ulaşma" sorununu nasıl çözeceğine dair birinci tahlil planını devreye sokmuş olacaktır. Bir düğmeye üst üste bastığı vakit çıkan eğlenceli sesi fark ettiği andan itibaren o düğmeye tekrar tekrar basmayı deneyecektir. Kulağı o eğlenceli sesi her aradığında ne yapması gerektiğinin farkındadır: "Git ve parmaklarını o düğmeye bas". Veya, sevdiği bir oyuncak kendisinin kolunu uzatarak direkt uzanamayacağı bir yerde mi? Minik baş çabucak çalışmaya başlar. Hayatındaki bu birinci kederleri çözmeyi öğrenmelidir ki ömrün sonraki yıllarında karşılaştığı tüm başka sorunlara tahlil geliştirebilme yetisini edinmiş olsun. Aklına bir yükseltiye çıkmak yahut sizi oyuncağa gerçek çekiştirmek gelebilir. Tüm bunları yaptığı vakitlerde çocuğunuzun gözündekş özgüven parıltılarına şahit olmak en az o birinci öpücüğü yahut birinci sözleri kadar heyecan verici olacaktır.
Bu kontakları fark etmek ve ikinci yılın birinci yarısında ortaya çıkan bu neden sonuç davranışlarının değerini kavramak değerli. Zira çocukların sonraki yaşlarındaki mantıklı düşünme hünerlerinin temellerini karşılaştıkları bu birinci minik sorunlar karşısında geliştirdikleri tahliller oluşturur. Sizin tüm bu yeni davranış yetkilerinin farkında olup onu yüreklendirmeniz ve coşkunlukla müsabakanız minik çocuğunuzun büyük işler başardığına dair özgüven hşssetmesine ve kendini hayat üzerinde denetim sahibi ve güçlü hissetmesine neden olacaktır.
Üstte anlatılan örneklere emsal birçok davranış kalıbından kelam etmek mümkün. Bu davranış zincirlerinin ortak özelliği çocuk açısından amaca yönelik ve karşılaştığı rastgele bir gündelik sorunu nasıl çözebileceğine dair fikirler barındırmasıdır. Çocuğunuzu ikinci yılında, tüm öbür konuşma yürüme üzere gözle görünğr gelişmelerin yanı sıra sorun çözme hünerleri açısından gözlemlemeniz hem onun özgüvenini pekiştirmeniz hem de mümkün gelişimsel riskleri erken fark edebilmeniz açısından hayli kıymetlidir.